
عنوان بصری ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد چهارم از این مجموعه، در موضوع «تزکیه و تهذیب» و تبیینِ «حقیقت عبودیّت» و «تحصیل علم و فهم حقیقی» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • بیفایدگی جمعآوری محفوظات و مطالب در حصول علم حقیقی • اهمیت تزکیه و تهذیب در فراگیری علوم • ملاک رحمانی یا نفسانی بودن علوم • بهخدمت گرفتن علم در راستای افکار شیطانی توسّط برخی علماء • علم بدون عبودیّت یعنی علم همراه با نفسانیّت • راه خدا و راه سلوک به اسم نیست؛ کار میخواهد • ظهور و بروز فرعونهای درونی افراد در مواقع مختلف • لزوم بکارگیری علم در غیر مسیر هوای نفسانی • لزوم صدق در عبودیّت و محبّت • همّت عالی یعنی وصول به مرتبۀ ذات احدیّ • آرامش و تسلیم قلب به پیشگاه الهی، حاصل فهم درست • وظیفۀ سالک در مواجعه با عناوین و القاب • اختصاصداشتن عناوینی مثل «علی زمان» به امامزمان علیهالسلام • اثرات منفی ملقّبشدن به القاب تکبّرآور برای نفس • بطلان تعبّد کورکورانه نسبت به مبانی فقهی، عرفانی و عقیدتی • شخصیتزدگی مانع رشد فکری و ارتقاء فرهنگی جامعه
عنوان بصری ج4
142بلکه محو میشود! مثل اینکه شخصی در اینجا نشسته باشد و یکدفعه محو شود!
حالا که اینطور است، پس چرا ائمه علیهم السلام این علوم مادی را به افراد اطلاع ندادهاند؟! البته در اینجا مطالب خیلی زیاد هست، منبابمثال اصلاً داعی ائمه بر این بوده که جنبۀ روحانیت تقویت بشود، نه جنبۀ مادّه؛ و اینکه ذهن بهسمت مادّه گرایش پیدا نکند، که هر کدام از اینها جای بحث دارد.
اما مطلب مهم این است که این علوم یا باید در اختیار همه قرار بگیرد که در اینصورت اگر مثلاً امام صادق علیه السلام علم شکافتن اتم را به افراد آن زمان میآموخت، اولین نفر هارونالرّشید بود که بمب بر سر مخالفینش میکوبید. و یا باید این علوم در کتابخانه محفوظ میمانْد که در اینصورت چرا امام باید یک حرف لغو بزند و بعد هم در کتابخانه محفوظ بمانَد؟! و یا باید از این علوم استفاده بشود. حالا صحبت در این است که چه کسی استفاده میکند؟! آیا موسی بن جعفر علیه السلام استفاده میکند؟! آیا موسی بن جعفر بمب هیدروژنی و بمب اتمی و بمب شیمیایی درست میکند؟! آیا موسی بن جعفر میکروب و ویروس و... را گسترش میدهد و در میان مردم اپیدمی میکند و افراد را مریض میکند؟! بمب شیمیایی و اتمی از امام صادق و سلمان و ابیذر درست نمیشود، بلکه افرادی مثل صدّام میآیند و این کارها را میکنند!
اظهار تأسف انیشتین از اختراع خود
وقتی که در آمریکا برای سالروز تولد اینشتین کنگره تشکیل داده بودند، اولین حرفی که ایشان زد این بود: «با کمال تأسف باید بگویم الآن به موقعیتی رسیدهام که از این اکتشاف خود متأثر و پشیمانم!»1
نهایت علم ایشان این بود که باعث شد سیصد و شصت هزار نفر در هیروشیما و ناکازاکی به زغال تبدیل شوند! آقای انیشتین، آیا این کاری که شما کردید مفید بود؟! الآن از این بمب چه کسانی در دنیا استفاده میکنند؟! هر کشوری برای غلبۀ بر
- رجوع شود به نور ملکوت قرآن، ج ٢، ص ٣٠٣.
