
امام شناسی ج7
جلد هفتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش دوم از موضوع غدیر: بحثی مبسوط درباره حدیث ولایت» و «تفسیر آیۀ تبلیغ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نصب امیرالمؤمنین در روز غدیر به ولایت عامّه مطلقه • ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در طول دوران نبوت • موارد مخالفت صریح عمر با رسول خدا صلی الله علیه و آله • نظریه عمر در امامت، نظریه ماکیاول است • مشکلات و پیامدهای تحمّل ولایت • شرح واقعۀ عظیم و تاریخی غدیر خم و خطبههای رسول الله صلیالله علیه و آله • بحث و تحقیق در شأن نزول و مفاد «آیه تبلیغ» • تحقیقی بلیغ در سند و مفادِ حدیث ولایت: مَن کُنتُ مَولاه فعَلیٌّ مولاه • راویان و لغویین و دانشمندانِ علوم مختلف که واقعۀ غدیر خم را نقل کردهاند • تحقیق معنای حقیقی «مولیٰ» و «ولایت» در لغت و موارد استعمال آنها • مقصود از «مولا» در حدیث غدیر، همراه با ذکر ادله و شواهد بر اثبات معنایِ صحیح آن
امام شناسی ج7
156وَالاَه، وَ عَاِد مَنْ عَادَاهُ.
و سپس ابن بطریق گفته است: راوى این حدیث: أبو القاسم فضل بن محمّد گفته است: این حدیث صحیح است از رسول خدا صلى اللَه علیه و آله. و حدیث غدیر خمّ را از رسول اللَه قریب به صد نفر روایت کردهاند که از آن جمله مىباشند عَشَرَۀ مُبَشَّره. و آن حدیثى است که من در آن هیچگونه عیب و نقض روایتى نمىبینم؛ و این فضیلتى است که على (رَضِىَ اللَه عَنْهُ) به آن اختصاص یافته؛ و در این فضیلت هیچکس با او شریک نمىباشد ـ انتهى1.
سپس گوید: از این عبارت ظاهر است که حدیث غدیر خمّ، حدیث صحیح است از جناب رسالت مآب صلى اللَه علیه و آله؛ و روایت کردهاند این حدیث شریف را صد کس از صحابه که از جمله ایشان عشرهاند؛ یعنى ده کس از صحابه که حدیث بشارت جنّت را در حقّ ایشان نقل مىکنند. و فضل بن محمّد بنابر مزید تأکید، برین کلام اکتفا نکرده، به مزید تأکید و تشیید مبانى صحّت و ثبوت این روایت باز فرموده که: این حدیث ثابت است؛ نمىدانم براى آن عِلَّتى (نَقْصى و عیبى). و نیز فرموده که: متفرّد شده على علیه السّلام به این فضیلت؛ شریک نشده است آن حضرت را کسى. و این کلام قطع نظر از دلالت بر کمال صحّت و ثبوت و تواتر و استفاضۀ حدیث غدیر دالّ است بر آنکه این حدیث بر إمامت یا افضلیّت آن جناب که مستلزم إمامت است دلالت دارد. زیرا که عدم مشارکت دیگرى جناب أمیرالمؤمنین علیه السّلام را در این فضیلت، دلیل صریح است بر اختصاص آن جناب به این فضیلت؛ پس اگر فضیلت عین إمامت است فذاک المطلوب؛ و اگر غیر امامت است پس باز هم چون دیگران از آن بهره ندارند، جناب أمیر علیه السّلام افضل ایشان باشد2.
کتابهاى مستقلّى که دربارۀ غدیر تألیف شده است
و پس از این، شرح مفصّلى بیان کرده است در اینکه علماء بزرگ و أکابر اهل سُنَّت بر کتاب ابن عقده و خطبۀ غدیر خمّ در آن با طرق متعدّده تصریح نمودهاند.
- خصوص این حدیث را از ابو القاسم فضل بن محمّد، ابن مغازلى در «مناقب» خود ص ٢٧ حدیث شمارۀ ٣٩ آورده است.
- «عبقات»، ج غدیر ص ٦ و ص ٧.
