
امام شناسی ج7
جلد هفتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش دوم از موضوع غدیر: بحثی مبسوط درباره حدیث ولایت» و «تفسیر آیۀ تبلیغ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نصب امیرالمؤمنین در روز غدیر به ولایت عامّه مطلقه • ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در طول دوران نبوت • موارد مخالفت صریح عمر با رسول خدا صلی الله علیه و آله • نظریه عمر در امامت، نظریه ماکیاول است • مشکلات و پیامدهای تحمّل ولایت • شرح واقعۀ عظیم و تاریخی غدیر خم و خطبههای رسول الله صلیالله علیه و آله • بحث و تحقیق در شأن نزول و مفاد «آیه تبلیغ» • تحقیقی بلیغ در سند و مفادِ حدیث ولایت: مَن کُنتُ مَولاه فعَلیٌّ مولاه • راویان و لغویین و دانشمندانِ علوم مختلف که واقعۀ غدیر خم را نقل کردهاند • تحقیق معنای حقیقی «مولیٰ» و «ولایت» در لغت و موارد استعمال آنها • مقصود از «مولا» در حدیث غدیر، همراه با ذکر ادله و شواهد بر اثبات معنایِ صحیح آن
امام شناسی ج7
76أَجْرًا عَظِيمًا﴾1. بگوئید آنچه را که خدا را از شما راضى کند؛ ﴿إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ﴾2.
تبریک اصحاب و همسران رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله به أمیرالمؤمنین علیه السّلام
زید بن ارقم گوید: در این حال مردم مبادرت کردند به گفتن سَمِعْنَا وَ أطَعْنَا عَلَی أمْرِ اللَهِ وَ رَسُولِهِ بِقُلُوبِنَا.3 «ما گوش مىدهیم و أمر خدا و رسول خدا را به جان و دل مىپذیریم».
رسول خدا در خیمۀ مختصّ خود نشستند؛ و أمر کردند: أمیرالمؤمنین در خیمۀ دیگرى بنشینند، و أمر نمودند که طبقات مختلف مردم در آن خیمه روند و به علىّ ـ بن أبیطالب در آن خیمه تهنیت گویند.
و چون تمام مردم از تهنیت به أمیرالمؤمنین فارغ شدند؛ رسول خدا أمر کرد تا أمّهات المؤمنین و زنهاى خودش براى تهنیت به خیمۀ على بروند، و تهنیت گویند؛ زنها رفتند؛ و تهنیت گفتند.
و از جملۀ صحابه که تهنیت گفت عُمَرُ بْنُ خَطَّاب بود که گفت: هَنِیئًا لَکَ یَابْنَ أبِیطَالِبٍ! أصْبَحْتَ مَوْلاَیَ وَ مَوْلَی جَمیِعِ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ.4
مردم فوج فوج مىآمدند و با علىّ بن أبیطالب علیه السّلام به عنوان أمِیرِ مُؤْمِنَان بیعت مىکردند؛ و با السَّلاَمُ عَلَیْکَ یَا أمِیرَ الْمُؤْمنیِنَ تهنیت مىگفتند؛ و دست بیعت مىدادند ـ به طورى که کف دست راست آنها بر کف دست راست آن حضرت قرار مىگرفت ـ.
در کتاب «مناقب علىّ بن أبیطالب» خلیلى طبرى آورده است که: اوّلین کسانى که بیعت و مصافقه کردند ابو بکر و عُمَر و طلحة و زبیر بودند؛ و سپس
- آیۀ ١٠، از سورۀ ٤٨: فتح: «پس کسى که پیمان بشکند او بر علیه نفس خودش پیمان شکسته است. و هر کس به آنچه با خدا عهد بسته وفا کند پس خداوند بزودى اجر بزرگى به او خواهد داد».
- آیۀ ٧، از سورۀ ٣٩: زُمَر: «پس اگر کافر شوید خداوند از شما بىنیاز است». و در قرآن کریم إن تکفروا وارد است.
- «الغدیر» ج ١ ص ٢٧٠ از محمّد بن جریر طبرى در کتاب «الولایة». و از أحمد بن محمّد طبرى خلیلى در کتاب «مناقب علىّ بن أبیطالب» تألیف سنۀ ٤١١ در قاهره.
- «روضة الصّفا»، طبع سنگى جلد دوّم، واقعۀ حجّة الوداع؛ و «حبیب السیر» ج ١، جزء سوّم ص ٤١١؛ و «الغدیر» ج ١، ص ٢٧١ از مولوى ولىّ الله لِکْهنوى در کتاب «مرآة المؤمنین».
