
امام شناسی ج7
جلد هفتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش دوم از موضوع غدیر: بحثی مبسوط درباره حدیث ولایت» و «تفسیر آیۀ تبلیغ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نصب امیرالمؤمنین در روز غدیر به ولایت عامّه مطلقه • ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در طول دوران نبوت • موارد مخالفت صریح عمر با رسول خدا صلی الله علیه و آله • نظریه عمر در امامت، نظریه ماکیاول است • مشکلات و پیامدهای تحمّل ولایت • شرح واقعۀ عظیم و تاریخی غدیر خم و خطبههای رسول الله صلیالله علیه و آله • بحث و تحقیق در شأن نزول و مفاد «آیه تبلیغ» • تحقیقی بلیغ در سند و مفادِ حدیث ولایت: مَن کُنتُ مَولاه فعَلیٌّ مولاه • راویان و لغویین و دانشمندانِ علوم مختلف که واقعۀ غدیر خم را نقل کردهاند • تحقیق معنای حقیقی «مولیٰ» و «ولایت» در لغت و موارد استعمال آنها • مقصود از «مولا» در حدیث غدیر، همراه با ذکر ادله و شواهد بر اثبات معنایِ صحیح آن
امام شناسی ج7
65٩ ـ آیا همانند صبر تو دیده شده؛ در وقتى که خیانت کردند؛ و به أشدّ وجه مَکْر و خُدعه نمودند؛ تا جائى که در روز صِفّین واقع شد آنچه واقع شد؟!
١٠ ـ آیا همانند فتواى تو دیده شده، در هنگامى که آشکارا گفتند: اگر على نبود ما در فتاواى خود به هلاکت مىافتادیم؟!
١١ ـ اى پروردگار من! زیارت آن مشاهد و قبور شریف ایشان را بر من آسان گردان! زیرا که روح من عشق آن گل و خاک را دارد!
١٢ ـ «اى پروردگار من! زندگى مرا با محبّت ایشان گردان! و حَشْر مرا در روز قیامت با آنها قرار بده! آمین، آمین».
پیامبر أکرم صلى اللَه علیه و آله و سلّم با جمیع حجّاج بیت اللَه الحرام از مکّه در روز چهاردهم خارج شد؛ و به طرف مدینه مىآمد؛ و ذکر شد که فقط حجّاج مدینه را که با آن حضرت به حجّ آمده بودند مورّخین یکصد و بیست هزار نفر و یا یکصد و بیست و چهار هزار شمردهاند؛ زیرا این حجّ با إعلان قبلى صورت گرفت؛ و پیامبر حتّى براى قرآء و أطراف خبر داده بودند که رسول خدا عزم حجّ دارد؛ و هر کس متمکّن است، عازم بیت اللَه شود.
فلهذا از مدینه غیر از پیر مردان زمینگیر و مریضان؛ همه حجّ کردند و حتّى تمام زنها حجّ کردند؛ و شهر مدینه از جمعیّت معتنابه خود تهى شده بود.
نزول جبرئیل در غدیر خمّ و توقّف رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله
پیامبر أکرم راجع به توصیۀ به أهل بیت و لزوم رجوع به کتاب خدا و عترت چند بار خطبه خوانده بود، و زمینه را تا سر حدّ إمکان براى إعلان عمومى ولایت أمیرالمؤمنین علیه السّلام مساعد مىنمود همین که کاروان رسول خدا به غَدِیر خُم رسید، که نزدیک جُحفه1 و آنجا محلّ انشعاب راه مدینه و راه مصر و راه شام است، باز
- جُحْفَة: قریۀ بزرگى بوده است که در راه مکّه به فاصلۀ چهار مرحله بوده است. این قریه داراى منبر بوده است (مسجد و نماز جمعه و خطبه در آن اقامه مىشده است). نام أوّلى آن مَهْیَعَة بوده و چون سَیْل آنجا را خراب کرده جُحْفَه گویند. لأنَّ السَّیْلَ أجْحَفَهَا. از جحفه تا ساحل دریا شش میل فاصله دارد (مرا صد الاطّلاع ج ١ ص ٣١٥). و غَدِیر، برکه و آبگیر است که در ایّام ریزش باران، از آب پر مىشود؛ و رفته رفته آبش کم شده، و در تابستان و شدّت حرارت هوا به کلّى از بین مىرود. و خمّ، یا اسم مردى است؛ و یا اسم نیزار و درختزار است که در باتلاقها و یا مَصَبِّ رود و ریزش آب پیدا مىشود؛ و در زبان عرب به آن غَیْضَة گویند. و یا اسم محلّى است که در آن چشمه مىریزد؛ و یا اسم چاهى است که نزدیک جدول آب حفر کردهاند؛ و آن چاه را مرّة بن کعب حفر کرده است. و به این خمّ نسبت داده مىشود غدیر خمّ، و آن بین مکّه و مدینه در سه میلى و یا در دو میلى جُحْفه واقع است؛ و در آنجا مسجدى براى رسول خدا صلى الله علیه و آله است. (مراصد الاطّلاع ج ١ ص ٤٨٢).
