امام شناسی ج7
جلد هفتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش دوم از موضوع غدیر: بحثی مبسوط درباره حدیث ولایت» و «تفسیر آیۀ تبلیغ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نصب امیرالمؤمنین در روز غدیر به ولایت عامّه مطلقه • ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در طول دوران نبوت • موارد مخالفت صریح عمر با رسول خدا صلی الله علیه و آله • نظریه عمر در امامت، نظریه ماکیاول است • مشکلات و پیامدهای تحمّل ولایت • شرح واقعۀ عظیم و تاریخی غدیر خم و خطبههای رسول الله صلیالله علیه و آله • بحث و تحقیق در شأن نزول و مفاد «آیه تبلیغ» • تحقیقی بلیغ در سند و مفادِ حدیث ولایت: مَن کُنتُ مَولاه فعَلیٌّ مولاه • راویان و لغویین و دانشمندانِ علوم مختلف که واقعۀ غدیر خم را نقل کردهاند • تحقیق معنای حقیقی «مولیٰ» و «ولایت» در لغت و موارد استعمال آنها • مقصود از «مولا» در حدیث غدیر، همراه با ذکر ادله و شواهد بر اثبات معنایِ صحیح آن
مرتب سازی:
امام شناسی ج7
256براى او ولىّ خوب و شایستهاى است».
أشعار أبو تمام طآئى و عَبْدِى کوفى دربارۀ غدیر
و شاعر معروف عَرَب و عربیّت أبُوتَمام: ادیب قرن دوم و سوم در این موضوع چنین گوید:
وَ یَوْمَ الْغَدِیرِ اسْتَوْضَحَ الْحَقُّ أهْلَهُ *** بِضَحْیَآءَ لاَ فِیهَا حِجَابٌ وَ لاَسِتْرُ١ أقَامَ رَسُولُ اللَهِ یَدْعُوهُم بِهَا *** لِیَقْرَبَهُمُ عُرْفٌ وَ یَنْأهُمُ نُکْرُ٢ یَمُدُّ بِضَبْعَیْهِ وَ یَعْلِمُ أَنَّهُ *** وَلِیٌ وَ مَوْلاَکُمْ فَهَلْ لَکُمُ خُبْرُ ٣ یَرُوحُ وَ یَغْدُو بِالْبَیَانِ لِمَعْشَرٍ *** یَرُوحُ بِهِمْ غَمْرٌ وَ یَغْدُو بِهِمْ غَمْرُ٤ فَکانَ لَهُمْ جَهْرٌ بِإِثْبَاتِ حَقِّهِ *** کَانَ لَهُمْ فِی بَزِّهِمْ حَقَّهُ جَهْرُ ٥1 ١ ـ «و در روز غدیر حقّ مىخواست براى اهلش واضح شود در روز روشن آفتاب برآمده که در آن هیچ حجاب و پردهاى نبود.
٢ ـ رسول خدا على را بر پا داشت، و مردم را در آن روشنائى فراخواند، تا اینکه شایستگى و پسندیدگى به آنها نزدیک شود، و زشتى و بدى از آنها دور گردد.
٣ ـ دو بازوى على را به بالا مىکشید، و مردم را إعلام مىنمود که اوست ولىّ خدا و مولاى شما! پس آیا شما چنین علم و اطّلاع حاصل از مشاهده را دارید؟!
٤ ـ پیامبر با بیان و وضوح، شب و صبحگاه به جماعتى رفت و آمد داشت که شبانگاه آنها در ظلمت شدید فرو مىرفتند، و صبحگاه نیز در ظلمت شدید فرو مىرفتند.
٥ ـ و آن جماعت چنان بودند که براى اثبات حقّ على و اعتراف به آن، سخن خود را بلند و آشکارا کردند؛ همچنان که براى گرفتن و ستردن حق على نیز سخن بلند کرده و آشکارا نمودند».
- «دیوان أبى تمام طائى»، ص ١٤٣. و شرح حال أبو تمام را خطیب در «تاریخ بغداد»، ج ٨ از ص ٢٤٨ تا ص ٢٥٣، تحت عنوان حبیب بن أوس أبو تمام طائى شاعر آورده است.
و در «مناقب ابن شهرآشوب» ج ١، ص ٥٣٩ این پنج بیت را با یک بیت دیگر آورده است؛ و آن بیت اینست:
أحجَّةُ ربّ العالمین و وارثُ *** النَّبیِّ ألا عهدٌ و فیّ و لا اصر
- «دیوان أبى تمام طائى»، ص ١٤٣. و شرح حال أبو تمام را خطیب در «تاریخ بغداد»، ج ٨ از ص ٢٤٨ تا ص ٢٥٣، تحت عنوان حبیب بن أوس أبو تمام طائى شاعر آورده است.