امام شناسی ج7

 و بدان که این حدیث از أسرار گفتار خداوند متعال در آیۀ مُبَاهَلَه است:

 ﴿فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ‌﴾¹.

 «پس بگو (اى پیغمبر به نصاراى نَجْران در وقت مباهله) بیائید ما پسران خود را مى‌خوانیم؛ و پسران شما را مى‌خوانیم! و زنهاى خود را، و زنهاى شما را؛ و جان‌هاى خود را، و جان‌هاى شما را»! 

 در اینجا مراد از جان و نفس رسول الله، نفس و جان على علیه السّلام است، زیرا که خداوند متعال در این آیه، بین نفس رسول خود و بین نفس على مقارنه برقرار کرده است، و هر دو را با ضمیر مضاف به رسول خود بیان کرده است.

 و در حدیث وَلایت غدیر هم رسول خدا صلى اللَه علیه و آله براى على علیه السّلام آنچه را براى خود بر عهدۀ جمیع مؤمنان ثابت بوده است، ثابت کرده است. چون رسول خدا أولى است به مؤمنان، و ناصر مؤمنان است و سیّد و سالار مؤمنان است. و هر معنائى را که لفظ مَوْلَی متحمّل آنست و مى‌توان از لفظ مولى استخراج نموده و به دست آورد، و آن معنى براى رسول خدا ثابت است، آن را رسول خدا براى على قرار داده است.

 و این مرتبۀ عالى و درجۀ بلند و منزلۀ رفیع و مکانت و الا رتبه‌اى است که رسول خدا صلى اللَه علیه و آله آن را براى على علیه السّلام اختصاص داده است، و به غیر على نداده است؛ و به همین جهت روز غدیر روز عید، و موسم سرور براى موالیان علىّ ـ بن أبی‌طالب شد».

 آنگاه ابن طَلْحه مفصّلاً در شرح این مطلب سخن به درازا کشانده و بحث مفید و جامعى نموده است که در آن از أحادیث دالّه بر مقام و منزلت أمیرالمؤمنین علیه السّلام به طور مستوفى ایراد شده است‌².

 و ما سابقاً از ابن أثیر جَزَری در «نهایه»، شانزده معنى براى کلمۀ مَوْلَی نقل کردیم‌³ که مجموعاً با معناى أوْلَى هفده معنى گردیده است.