امام شناسی ج7
جلد هفتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش دوم از موضوع غدیر: بحثی مبسوط درباره حدیث ولایت» و «تفسیر آیۀ تبلیغ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نصب امیرالمؤمنین در روز غدیر به ولایت عامّه مطلقه • ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در طول دوران نبوت • موارد مخالفت صریح عمر با رسول خدا صلی الله علیه و آله • نظریه عمر در امامت، نظریه ماکیاول است • مشکلات و پیامدهای تحمّل ولایت • شرح واقعۀ عظیم و تاریخی غدیر خم و خطبههای رسول الله صلیالله علیه و آله • بحث و تحقیق در شأن نزول و مفاد «آیه تبلیغ» • تحقیقی بلیغ در سند و مفادِ حدیث ولایت: مَن کُنتُ مَولاه فعَلیٌّ مولاه • راویان و لغویین و دانشمندانِ علوم مختلف که واقعۀ غدیر خم را نقل کردهاند • تحقیق معنای حقیقی «مولیٰ» و «ولایت» در لغت و موارد استعمال آنها • مقصود از «مولا» در حدیث غدیر، همراه با ذکر ادله و شواهد بر اثبات معنایِ صحیح آن
مرتب سازی:
امام شناسی ج7
236ندارد.
قدرت سیّد مرتضى در عربیّت
سیّد مرتضى در عربیّت و ادبیّات عرب و در لغت آنقدر قوى بود که گویند: او أصل عربیّت است به معناى اینکه اعراب که زبان مادرى آنها عربى است، باید عربیّت را از او یاد بگیرند.
أحوالات سیّد مرتضى و مجالس او با ابوالعَلاءِ مَعَرِّی و بحثهای أدبی در کتب تراجم از جمله «روضات الجنّات» مذکور است. از شیخ عزّالدّین أحمد بن مُقْبِل وارد است که او گفته است: اگر شخصی سوگند یاد کند که سیّد مرتضی از خود عرب داناتر است به علوم عربیّت، در نزد من گناه نکرده و سوگند بیجا نخورده است. و از یکی از شیوخ مصر نقل شده است که او گفته است: سوگند به خدا من از کتاب «غُرَر و دُرَر» سیّد مرتضی بهرههائی بردم، و به مسائلی برخورد کردم که از «کتاب سیبویه» و غیر آن از کتب نَحویّه بهره نبردم. و خواجه نصیرالدّین طوسی هر وقت نام سیّد مرتضی در ضمن درس برده میشد، میگفت: صَلَوَاتُ اللَه عَلَیْهِ؛ و به قُضَاة و مُدرّسین رو میکرد و میگفت: چگونه من بر سیّد مرتضی صلوات نفرستم؟!
لاَ تُنْکِرَنَّ غَدِیرَ خُمٍّ إنَّهُ *** کَالشَّمْسِ فِی إشْرَاقِهَا بَلْ أظْهَرُ١ مَا کَانَ مَعْرُوفًا بِإسْنَادٍ إلَی *** خَیْرِ الْبَرَایَا أحْمَدٍ لاَ یُنْکَرُ٢ فِیهِ إمَامَةُ حَیْدَرٍ وَ جَمَالُهُ *** وَ جَلاَلُهُ حَتَّی الْقِیَامَةِ یَذْکَرُ٣ أوْلَی الأنَامِ بِأنْ یُوَالِی الْمُرْتَضَی *** مَنْ یَأْخُذُ الأحْکَامَ مِنْهُ وَ یَأْثِرُ٤1 ١ ـ «مبادا حدیث غدیر خمّ را انکار کنى! چون این واقعه مانند خورشید در إشراق و لمعان است؛ بلکه ظاهرتر از آن.
- «روضة الواعظین» ص ٩٠. و در این کتاب در آخر بیت چهارم یُؤثَرُ ضبط شده است که چون معناى مناسبى نداشت به یأثر تصحیح شد. و ممکن است یوالى به صیغه مجهول، و یُؤخَذُ و یُوثَرُ نیز هر دو به صیغۀ مجهول باشند، و معنایش اینطور است: «شایستهترین مردم به اینکه ولایت او را داشته باشند مرتضى (على بن ابى طالب) است، و او کسى است که احکام از او اخذ شده، و از او براى دیگران نقل مىشود». و در این صورت شعر سلیستر و روانتر است.
و در «مناقب ابن شهرآشوب» ج ١ ص ٥٤٠ دو بیت از این چهار بیت را ذکر کرده است.
- «روضة الواعظین» ص ٩٠. و در این کتاب در آخر بیت چهارم یُؤثَرُ ضبط شده است که چون معناى مناسبى نداشت به یأثر تصحیح شد. و ممکن است یوالى به صیغه مجهول، و یُؤخَذُ و یُوثَرُ نیز هر دو به صیغۀ مجهول باشند، و معنایش اینطور است: «شایستهترین مردم به اینکه ولایت او را داشته باشند مرتضى (على بن ابى طالب) است، و او کسى است که احکام از او اخذ شده، و از او براى دیگران نقل مىشود». و در این صورت شعر سلیستر و روانتر است.