
امام شناسی ج7
جلد هفتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش دوم از موضوع غدیر: بحثی مبسوط درباره حدیث ولایت» و «تفسیر آیۀ تبلیغ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نصب امیرالمؤمنین در روز غدیر به ولایت عامّه مطلقه • ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در طول دوران نبوت • موارد مخالفت صریح عمر با رسول خدا صلی الله علیه و آله • نظریه عمر در امامت، نظریه ماکیاول است • مشکلات و پیامدهای تحمّل ولایت • شرح واقعۀ عظیم و تاریخی غدیر خم و خطبههای رسول الله صلیالله علیه و آله • بحث و تحقیق در شأن نزول و مفاد «آیه تبلیغ» • تحقیقی بلیغ در سند و مفادِ حدیث ولایت: مَن کُنتُ مَولاه فعَلیٌّ مولاه • راویان و لغویین و دانشمندانِ علوم مختلف که واقعۀ غدیر خم را نقل کردهاند • تحقیق معنای حقیقی «مولیٰ» و «ولایت» در لغت و موارد استعمال آنها • مقصود از «مولا» در حدیث غدیر، همراه با ذکر ادله و شواهد بر اثبات معنایِ صحیح آن
امام شناسی ج7
208فَعَلِیٌّ مَوْلاَهُ؛ اَللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاَهُ، وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ، وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ، وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ1.
سپس بعد از بحث مختصرى گوید: و أمّا حدیث (ولایت در روز غدیر) را ما قبول داریم و به آن هدایت مىیابیم؛ ما ولایت على را داریم و ولایت کسى را که ولایت على را داشته باشد؛ و کسانى را که على و أهل بیت را دشمن داشته باشند، دشمن داریم؛ و این ولایت را همانند ولایت رسول خدا صلّى اللَه علیه (و آله) و سلّم مىشماریم؛ و ایمان داریم که عترت پیامبر هیچگاه با مفارقت کتابى که خداوند عزّوجلّ فرستاده است مجتمع نمىشوند، و اینکه کتاب و عترت دو خلیفه و یادگار پیغمبرند، و علاوه بر قصّۀ غدیر ما از أحادیث صحیحۀ دیگر نیز این مطلب را اثبات مىکنیم. و بنابراین اگر عترت بر أمرى از اُمور اتّفاق کردند، قبول داریم و پیروى مىکنیم؛ و اگر در امرى منازعه کردند ما آن امر را به خدا و رسول بر مىگردانیم2.
عناد سنّیهاى غربزده دربارۀ حدیث غدیر
و با این همه أحوال، چون روح تبعیّت از إمام معصوم منصوب از جانب خدا در آنها نیست فلهذا باز هم همان سقیفۀ بنى ساعده، و خلافت خلفاى غاصب را محترم مىشمرند؛ و ولایت را در حدیث غدیر خمّ و سایر أحادیث به معناى محبّت و یا نصرت إرجاع مىدهند؛ تا راه گریزى از پیروى حقّ پیدا کرده باشند. وَ أنِّی لَهُمْ ذَلِکَ؟
محمّد فَرِید وَجْدِی در این دوره «دائرة المعارف» خود که از هر موضوعى و حکمى، و از هر تاریخى، و مذهبى و واقعه و حادثهاى، و از هر إسمى و رسمى سخن به میان آورده است؛ و بحث کامل و وافى نموده؛ و حتّى در کلمۀ خیار دو صفحه بحث کرده و از خیار چَنْبَر (خیار شَنْبَر) ده سطر آورده است از موضوع غدیر و داستان رسول اللَه و جُحفه و خطبه و روایت و حدیث ولایت، یک جمله نیاورده است، نه در مادّه غدر از غدیر خمّ بحث کرده است؛ و نه در ماده خَمَمَ از خُمّ سخنى گفته است؛ و نه در ولایت و خلافت ذکرى از غدیر کرده است، فقط در
- «تفسیر المنار» ج ٦ ص ٤٦٤ و ص ٤٦٥.
- «تفسیر المنار»، ج ٦ ص ٤٦٧.
