
امام شناسی ج7
جلد هفتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش دوم از موضوع غدیر: بحثی مبسوط درباره حدیث ولایت» و «تفسیر آیۀ تبلیغ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نصب امیرالمؤمنین در روز غدیر به ولایت عامّه مطلقه • ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در طول دوران نبوت • موارد مخالفت صریح عمر با رسول خدا صلی الله علیه و آله • نظریه عمر در امامت، نظریه ماکیاول است • مشکلات و پیامدهای تحمّل ولایت • شرح واقعۀ عظیم و تاریخی غدیر خم و خطبههای رسول الله صلیالله علیه و آله • بحث و تحقیق در شأن نزول و مفاد «آیه تبلیغ» • تحقیقی بلیغ در سند و مفادِ حدیث ولایت: مَن کُنتُ مَولاه فعَلیٌّ مولاه • راویان و لغویین و دانشمندانِ علوم مختلف که واقعۀ غدیر خم را نقل کردهاند • تحقیق معنای حقیقی «مولیٰ» و «ولایت» در لغت و موارد استعمال آنها • مقصود از «مولا» در حدیث غدیر، همراه با ذکر ادله و شواهد بر اثبات معنایِ صحیح آن
امام شناسی ج7
193نمىشوید. و این براى متّقیان موجب یادآورى خداست، و ما حقّاً مىدانیم که بعضى از افراد شما از جملۀ تکذیبکنندگان هستند؛ و حقّاً او براى کافران موجب حسرت است. و بدرستى که او حقُّ الیقین است».
که در این آیات، مراد از ﴿وَ إنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَي الْكَافِرينَ﴾ محمّد است؛ و مراد از ﴿وَ إنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينَ﴾ على است1.
و محمّد بن عبّاس بن مَاهْیَار با سند خود روایت مىکند از فُضَیل بن عبد الملک، از حضرت صادق علیه السّلام که چون رسول خدا صلى اللَه علیه و آله، على أمیرالمؤمنین علیه السّلام را در روز غدیر به ولایت منصوب کرد؛ مردم سه دسته شدند: یک دسته گفتند: محمّد گمراه شده است. و یک دسته گفتند: زیانکار و هلاک شده است؟ و یک دسته گفتند: عشق على را در سر دارد که دربارۀ أهل بیت و پسر عمویش چنان مىگوید. خداوند تبارک و تعالى این آیات را فرستاد:
﴿وَ النَّجْمِ إِذا هَوى* ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى* وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى* إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى﴾2و3.
«سوگند به ستاره هنگامى که نزول مىکند، که صاحب شما گمراه نشده و زیان نکرده است؛ و از روى هواى نفس خود سخن نمىگوید؛ نیست گفتار او مگر وحیى که به او وَحْى شده است».
شیخ طوسى در «أمالى» خود، از شیخ مفید، با سند متّصل از زید بن ارقم آورده است که: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَهِ صلّی اللَه علیه و آله و سلّم بِغَدِیرِخُمٍّ یَقُولُ: إنَّ الصَّدَقَةَ لاَ تَحِلُّ لِی وَلاَ لأهْلِ بَیْتِی. لَعَنَ اللَهُ مَنِ ادَّعَی إلَی غَیْرِ أبِیهِ؛ لَعَنَ اللَهُ مَنْ تَوَلَّی غَیْرَ مَوَالِیهِ. اَلْوَلَدُ لِصَاحِبِ الْفِرَاشِ وَ لِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ. وَ لَیْسَ لِوَارِثٍ وَصِیَّةٌ. ألاَ وَ قَدْ سَمِعْتُمْ مِنِّی وَ رَأیْتُمُونی. ألاَ مَنْ کَذَبَ عَلَیَّ مُتَعَمِّدًا فَلْیَتْبَوَّءْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ. ألاَ وَ إنِّی فَرَطٌ لَکُمْ عَلَی الْحَوْضِ، وَ مُکَاثِرٌ بِکُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ، فَلاَ تُسَوِّدُوا وَجْهِی. ألاَ لأسْتَنْقِذَنَّ رِجَالًا مِنَ النَّارِ وَ لَیُسْتَنْقَذَنَّ مِنْ یَدَیَّ أقْوَامٌ. إنَّ اللَهَ مَوْلاَیَ، وَ
- «غایة المرام» ص ٩٢، حدیث هفدهم.
- آیۀ ١ تا ٤، از سورۀ ٥٣: و النّجم.
- «غایة المرام» ص ٩٢؛ حدیث هجدهم.
