
امام شناسی ج7
جلد هفتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش دوم از موضوع غدیر: بحثی مبسوط درباره حدیث ولایت» و «تفسیر آیۀ تبلیغ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نصب امیرالمؤمنین در روز غدیر به ولایت عامّه مطلقه • ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در طول دوران نبوت • موارد مخالفت صریح عمر با رسول خدا صلی الله علیه و آله • نظریه عمر در امامت، نظریه ماکیاول است • مشکلات و پیامدهای تحمّل ولایت • شرح واقعۀ عظیم و تاریخی غدیر خم و خطبههای رسول الله صلیالله علیه و آله • بحث و تحقیق در شأن نزول و مفاد «آیه تبلیغ» • تحقیقی بلیغ در سند و مفادِ حدیث ولایت: مَن کُنتُ مَولاه فعَلیٌّ مولاه • راویان و لغویین و دانشمندانِ علوم مختلف که واقعۀ غدیر خم را نقل کردهاند • تحقیق معنای حقیقی «مولیٰ» و «ولایت» در لغت و موارد استعمال آنها • مقصود از «مولا» در حدیث غدیر، همراه با ذکر ادله و شواهد بر اثبات معنایِ صحیح آن
امام شناسی ج7
181راضى شدم که براى شما دین اسلام، دین باشد». پیغمبر در این حال گفت: اللهُ أکْبَرُ عَلَی إکْمَالِ الدِّینِ وَ إتْمَامِ النِّعْمَةِ وَ رِضَا الرَّبِّ بِرِسَالَتِی وَ الْوَلاَیَةِ لِعَلِیٍّ مِنْ بَعْدِی؛ «خداوند بزرگتر است از آنچه به وصف آید، بر کامل نمودن دین؛ و تمام کردن نعمت؛ و راضى شدن پروردگار من به رسالت من؛ و به ولایت براى على بن ـ أبیطالب بعد از من».
و پیغمبر فرمود: مَنْ کُنْتُ مَوْلاَهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاَهُ؛ اَللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاَهُ، وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ، وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ، وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ.حسّان بن ثابت گفت: به من إجازه بده که دربارۀ على أبیاتى را بسرایم که جناب شما آن را بشنوید! حضرت فرمود: بگو با برکت از خدا!
أشعار حسّان بن ثابت، در محضر رسول اللَه صلى اللَه علیه و آله و سلّم
حسّان برخاست؛ و گفت: اى بزرگان و اى شیوخ قریش! بشنوید سخن مرا که شهادت رسول خداست دربارۀ ولایت که براى على ثابت است! و سپس أبیات زیر را إنشاد کرد:
یُنَادِیِهمُ یَوْمَ الْغَدِیرِ نَبِیُّهُمْ *** بُخُمٍّ وَأسْمِعْ بِالرَّسُولِ مُنَادِیَا یَقُولُ: فَمَنْ مَوْلاَکُمُ وَ وَلِیُّکُمْ؟ *** فَقَالُوا وَ لَمْ یُبْدُوا هُنَاکَ التَّعَامِیَا1 إلَهُکَ مَوْلاَنَا وَ أنْتَ وَلِیُّنَا *** وَ لَنْ تَجِدَنْ مِنَّا لَکَ الْیَوْمَ عَاصِیَا هُنَاکَ دَعَا: اللَهُمَّ وَالِ وَلِیَّهُ *** وَ کُنْ لِلَّذِی عَادَی عَلِیًّا مُعَادِیَا فَقَالَ لَهُ: قُمْ یَا عَلِیُّ فَإنَّنِی *** رَضِیتُکَ مِنْ بَعْدِی إمَامًا وً هَادِیَا2 باید دانست که أعلام و علماى از علم حدیث و تاریخ، بر اشعار حسّان بن ثابت اتّفاق دارند؛ و خود این أبیات سند زندهاى براى ولایت در روز غدیر است؛ و از اسناد مهمّه غدیر محسوب مىشود که در محضر رسول خدا إیراد کرده، و مفاد حدیث ولایت را در روز غدیر، در آن گنجانیده است.
حسّان شاعِر رسول خدا است؛ و در شعر مقامى منیع دارد؛ و شعر او را در قصائد و مدائحى که دربارۀ رسول اللَه و أمیرالمؤمنین ـ علیهما الصّلاة و السّلام ـ سروده است در کتب خود بالمناسبة در هر مقام و موضعى آوردهاند. شعر غدیر او را
- در بعضى از نسخ تَعَاریا آورده است و لیکن أظهر تعامیا است.
- «غایة المرام» ص ٨٧ حدیث شمارۀ هفتاد و دوّم؛ و «فرائد السّمطین»، ج ١ ص ٧٤ و ص ٧٥.
