امام شناسی ج7

مسلّم بیان مى‌نمایند.

 و از جملۀ متکلّمین قاضى منجّم محمّد شافعى متوفّى در سنۀ ٨٧٦ در «بدیع المعانى» است. و از جملۀ آنان جلال الدّین سُیُوطی در کتاب «أربعین» خود؛ و از جمله مفتى شام حامد بن على عمادى در «الصّلاة الفاخرة بالأحادیث المتواترة»؛ و از جمله آلوسى بَغْدادى متوفّى در ١٣٢٤ است در «نَثْر اللَّئالی‌»؛ و غیر از اینها از متکلّمین دیگر.

 و لغویّین هیچ چاره‌اى براى خود نمى‌بینند چون در معناى مَوْلَى و یا خُمّ و یا غَدْیر و یا وَلىّ مى‌روند و در آن حرکت و گردشى دارند، مگر اینکه به حدیث غدیر، إشاره‌اى بنمایند؛ همانند:

 ابن دُرَید محمّد بن الحسن متوفّى در سنۀ ٣٢١ در «جُمهُرۀ» خود ج ١ ص ٧١¹.

 و ابن أثیر در «نِهایه»، و حَمَوی در «معجم البلدان» در خُمّ، و زَبیدى حَنَفى در «تاج العَروس» و نَبَهانى در «مجموعۀ نَبَهانیّه»².

روایات وارده از عامّه در حدیث غدیر

 در «غایة المرام» در تحت عنوان نصّ رسول خدا صلى اللَه علیه و آله بر أمیرالمؤمنین علىّ ـ بن أبی‌طالب علیه السّلام در غدیر خمّ به ولایت که مقتضى إمارت و إمامت است، در گفتار آن حضرت: مَنْ کُنْتُ مَوْلاَهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاَهُ، هشتاد و نه روایت از طریق عامّه؛ و چهل و سه روایت از طریق خاصّه نقل مى‌کند. و ما چند روایت از عامّه و چند روایت از خاصّه در اینجا مى‌آوریم:

 أحمد بن حنبل گفت: روایت کرد براى من ابن نُمَیْر که او گفت: روایت کرد براى من عبد الملک بن عطیّۀ عوفى که او گفت: به نزد زید بن أرقم رفتم و گفتم: دائى من از تو روایتى در شأن على در روز غدیر خمّ روایت کرده است؛ و