امام شناسی ج7
جلد هفتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش دوم از موضوع غدیر: بحثی مبسوط درباره حدیث ولایت» و «تفسیر آیۀ تبلیغ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نصب امیرالمؤمنین در روز غدیر به ولایت عامّه مطلقه • ابلاغ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در طول دوران نبوت • موارد مخالفت صریح عمر با رسول خدا صلی الله علیه و آله • نظریه عمر در امامت، نظریه ماکیاول است • مشکلات و پیامدهای تحمّل ولایت • شرح واقعۀ عظیم و تاریخی غدیر خم و خطبههای رسول الله صلیالله علیه و آله • بحث و تحقیق در شأن نزول و مفاد «آیه تبلیغ» • تحقیقی بلیغ در سند و مفادِ حدیث ولایت: مَن کُنتُ مَولاه فعَلیٌّ مولاه • راویان و لغویین و دانشمندانِ علوم مختلف که واقعۀ غدیر خم را نقل کردهاند • تحقیق معنای حقیقی «مولیٰ» و «ولایت» در لغت و موارد استعمال آنها • مقصود از «مولا» در حدیث غدیر، همراه با ذکر ادله و شواهد بر اثبات معنایِ صحیح آن
مرتب سازی:
امام شناسی ج7
163زیاده از این تواتر و استفاضه چه خواهد بود؟ که صرف در نقل طرق این حدیث بیست و هشت جلد یا زیاده تصنیف شد؛ هرگز خبرى در أهل إسلام همچنین تواتر و استفاضۀ متعارف نیست که زیاده از صد صحابه روایت آن کرده باشند؛ و أکثر أسانید آن صِحَاح و حِسان باشند. و علماى أعلام أهل سنّت در جمع طُرُق آن، کتب تصنیف کرده باشند؛ تا آنکه بعضى از علماء بیست و هشت مجلّد یا زیاده در طرق آن نوشتند1.
گفتار صاحب «عبقات الانوار» در تواتر حدیث غدیر نزد عامّه
میر حامد حسین ـ رضوان اللَه علیه ـ که از مفاخر علماى اسلام و از برجستگان پاسداران حریم تشیّع است2؛ بعد از بیان مشروحى که دربارۀ کتب مُصَنَّفه در موضوع حدیث غدیر نموده است، آنگاه به تفصیل نام بسیارى از علمائى را که معترف به تواتر حدیث شدهاند؛ مىبرد و مفصّلاً در ترجمۀ أحوال آنها داد سخن مىدهد. رضوان اللَه علیه و أسکنه بُحْبوحَة جنّته مع أولیائه.
گفتار علاّمۀ أمینى راجع به مصادر حدیث غدیر
مرحوم علاّمه أمینى که مفخر علماى ماست؛ در دورۀ کتاب بىنظیر و بدیع «الغدیر» که حقّاً در موضوع خود فرید است؛ بحث را در سند حدیث غدیر تمام
- «عَبَقات»، ج غدیر، ص ٤٢ و ص ٤٣.
- علامّۀ امینى در «الغدیر» ج ١ ص ١٥٦ و ص ١٥٧ بیست و یکمین نفر از مصنَّفان دربارۀ حدیث را میر حامد حسین مىشمرد؛ و در شرح ترجمۀ او گوید: «سیّد میر حامد حسین بن سیّد محمّد قلى موسوى هندى لکهنوى متوفّى در سنه ١٣٠٦ در سن شصت سالگى، حدیث غدیر را و طرق آن را، و تواتر آن، و مفاد آن را در دو مجلّد ضخیم در هزار و هشت صفحه آورده است. و این دو جلد، از مجلّدات کتاب کبیر او (عبقات) است. و این سیّد طاهِر عظیم همانند پدر مقدّسش شمشیرى از شمشیرهاى کشیدهشدۀ خدا بر دشمنانش بود؛ و پرچمى از پیروزى حق و إعلآء دین؛ و آیت کبراى الهى از آیات او بود. خداوند بواسطۀ او حجّت را تمام کرد و راه راست و روشن را نشان داد. و امّا کتاب او (عبقات) بوى عطر و رائحۀ دلنشین آن بین دو فضاى واسع عالم منتشر شده است و بین مشرق و مغرب عالم را فرا گرفته است. و هر کس بر مطالب آن واقف شود مىیابد که آن همان کتاب معجزآساى آشکارى است که نه از روبرو؛ و نه از پشت سر باطل به او راه ندارد. ما از بسیارى از علومى که در آن به ودیعت نهاده بود، از این کتاب نفیس و قیّم استفاده کردیم. و پیوسته شکر پى در پى ما براى او و براى پدر پاک اوست، و از جانب خدا بهترین پاداش».