امام شناسی ج7

جلالت مى‌ستاید، مى‌آورد؛ و سپس مى‌گوید:

 «محمد بن جریر طبرى صاحب تاریخ، خبر یوم الغدیر را در کتابى على‌حده آورده؛ و براى آن هفتاد و پنج طریق بیان کرده است و آن را «کتابُ الْوَلاَیَة‌» نام نهاده است.» چنانکه صاحب «عُمَدَة‌» ـ طاب ثَراه ـ این مطلب را با همین عباراتى که آوردیم بیان کرده است. و پس از بیان آنچه ما از کتاب «إقبال» سیّد بن طاوس دربارۀ کتاب طبرى آورده‌ایم گوید: و در «طرائف» گفته است: حدیث غدیر را محمّد بن جَرِیر طبرى در کتاب تاریخ خود از هفتاد و پنج طریق روایت کرده است؛ و علاوه بر آن کتابى مستقلّ در این موضوع نوشته؛ و اسم آن را «کتاب ولایت» گذارده است؛ و من در بعضى از کتابهاى طبرى خوانده‌ام: آن کتابهائى در صحّت خبر یوم الغدیر نگاشته است؛ که اسم آن کتاب را ردّ بر حُرْقُوصِیَّه گذارده است یعنى حنابله؛ چون أحمد بن حنبل از أولاد حُرقُوص بن زُهَیْر خارجى است؛ و بعضى گفته‌اند طبرى کتابش را بدین نام نهاده است چون بر بهارى حنبلى به بعضى از چیزهائى که دربارۀ غدیر است، طعن داشته است.

 و علاّمه شمس الدّین أبو عبد اللَه محمّد بن أحمد بن عثمان بن قایماز ترکمانى دمشقى ذهبى به تألیف طبرى کتابى را مستقلاًّ در طرق حدیث غدیر، اعتراف نموده؛ و به إظهار وقوف خود بر آن کتاب و مدهوش گردیدن به ملاحظه کثرت طرق حدیث، کَسْرِ ظَهْر منکرین نُصّابْ ‌¹ نموده؛ چنانچه محمّد بن اسماعیل در «روضة نَدِیَّه‌» شرح «تُحْفة عَلَوِیّه‌» گفته است: ذهبی در «تذکرة الخُفَّاظ‌» در ترجمه مَنْ کُنْتُ مَوْلاَهُ گفته است که: محمّد بن جریر طبرى در این موضوع کتابى تصنیف کرده است، که من بر آن واقف شدم؛ و از کثرت طُرُق آن مدهوش گشتم.

 و اسماعیل بن عمر بن کثیر بن ضو بن کثیر شافعى که نموذج فضائل و محامد و مناقب و مفاخر او را در ما بعد إن شاء اللَه تعالى خواهى شنید؛ در تاریخ خود در ذکر محمّد بن جریر طبرى ـ على ما نُقِل ـ گفته: من دیدم کتابى را از طبرى که راجع به أحادیث غدیر خمّ بود؛ و در دو جلد ضخیم بود؛ و کتابى را نیز