امام شناسی ج7

است.

 من یک نسخه از این کتاب را که در زمان خود أبو العبّاس بن عُقَدة نوشته شده بود؛ و تاریخ کتابتش سنۀ سیصد و سى بود؛ و براى صحّت نقل از او خطّ شیخ طوسى و جماعتى از مشایخ إسلام در آن بود یافتم؛ و بنابراین صحّت محتویات آن نسخه بر أرباب بصیرت پوشیده نیست. در آن کتاب نصّ رسول اکرم ـ صلوات اللَه علیه ـ را بر ولایت مولانا عَلىّ علیه السّلام از یکصد و پنج طریق ذکر کرده بود.

علماءِ عامّه که دربارۀ حدیث غدیر کتاب نوشته‌اند

 و اگر من تعداد أسامى مصنّفان از مسلمین را که در این باب کتابى نگاشته‌اند؛ در اینجا بیاورم؛ براى مطالعه کنندگان این کتاب به طول خواهد انجامید. و تمامى آن تصانیف اینک در نزد ما موجود است؛ مگر کتاب طبرى‌¹.

 و نیز در «اقبال» گوید: فَصْلٌ، و امّا آنچه را که مسعود بن ناصر سجستانى در کیفیّت نصّ رسول خدا دربارۀ ولایت مولانا علىّ علیه السّلام روایت کرده است، یک جلد است که حاوى بیش از بیست جزوه است. و امّا آنچه را که محمّد بن جریر صاحب تاریخ در این باره روایت کرده است، آن هم یک جلد است؛ و امّا آنچه را که أبو العبّاس بن عقدة و غیر او از علماء و روات آورده‌اند مجلّدات عدیده‌اى است‌².

 ابن شهرآشوب گوید: علماء همگى إجماع و اتّفاق دارند بر قبول حدیث ولایت؛ و اختلاف آنها در تأویل و معناى آنست؛ این حدیث را محمّد بن إسْحق، و أحمد بلاذری، و مُسْلم بن حَجَّاج، و أبونُعَیْم إصفهانی، و اُبوالْحسن دارقُطْنی، و أبُوبَکر بن مردویه، و ابن شاهین، و أبوبکر بَاقْلانی، وأبوالْمَعانی جُوَینی، و أبواسحق ثَعْلبی، و أبوسَعید خرگوشی، و أبوالْمُظَفَّر سَمْعانی، و أبوبکر بن شَیْبَة، و علیّ بن جعد، و شُعبة، و أعْمَش، و ابن عبّاس، و ابن الثَّلاَّج، و شَعْبی، و زُهْرِی، و اقْلیشِی، و ابن ماجَة، و ابن الْبَیِّع، و ابن عَبْدِ رَبِّه، و الْکانِی، و أبُویَعْلی موصلی، از چند طریق، و أحمد بن حَنْبل از چهار طریق، و ابن بَطَّة از بیست و سه طریق، و ابن جریر طَبَری از هفتاد و چند طریق در کتاب «الْوَلاَیة‌»، و أبوالعبَّاس ‌