اللَه شناسی ج1

است؛ یعنى از صورت او در گذشته نظر بر مآل او نمایند كه كدام معنى است كه متلبّس به این صورت گشته.

 و حالت دوّم آنكه در حین رؤیت ایشان، چنان مى‌داند كه این ستاره یا آفتاب یا ماه، حضرت حقّ است؛ آن زمان داخل در تجلّیات آثارى باشد.

سالك باید از تجلّیات حسّى و خیالى و عقلى عبور نماید

 و چون در آیه كریمه اشاره به معنى اوّل است و محتاج تعبیر است فرمود: متن:

 یعنى در راه إله هر چه پیش مى‌آید از مراتب حجاب نورانى، از آن‌همه روى مى‌باید گردانید؛ چنانچه از حجب ظلمانى روى گردانیده. و به متابعت حضرت إبراهیم علیه السّلام التفات به صور حواسّ و عقل نباید نمود، و متوجّه واحد مطلق بوده، به هیچ مرتبه از مراتب تعینات مقید نباید شد؛ كه هر چه در قید تعین است، از وجهى كفر راه سالك است. و إعراض از همه به حكم‌ ﴿لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ‌﴾ مى‌باید نمود، زیرا كه صور مظاهر اسماء الهیه را افول و انقراض‌¹ است و تا از سرحدّ محسوس و معقول در نمى‌گذرند همچو إبراهیم علیه السّلام، مشاهده نور الانوار كه انوار محسوسه و معقوله تمام در او محو و مستهلك‌اند نمى‌تواند² نمود؛ و تا به مرتبه اطلاقى و وحدت حقیقى نمى‌رسند، از شرك اغیار خلاص نمى‌یابند و معرفت تامّه كه مطلوب است حاصل نمى‌شود و از حقّ محجوبند. شعر:

 چون مشاهده ذات مطلق در مراتب تجلّیات اسماء و صفات آسان‌تر است فرمود كه: متن: