اللَه شناسی ج1

 دیگر آنكه صورى كه لاحق ارواح در برزخ اخیر مى‌شوند صور اعمال و نتائج افعال و اخلاق و ملكات است كه در نشئه دنیوى حاصل شده، به خلاف صور برزخ اوّل. پس هر یكى غیر آن دیگر باشد. فأمّا در اینكه هر دو عالم روحانیند و جوهر نورانى غیر مادّیند و مشتمل بر مثال صور عالمند مشترك باشند.

 و شیخ داود قیصرى نقل مى‌كند كه: شیخ محیى الدّین أعرابى‌¹ قُدّس سرُّه در «فتوحات» تصریح كرده است كه البتّه برزخ اخیر غیر برزخ اوّل است. و تسمیه اوّل به «غیب امكانى» و اخیر به «غیب محالى» فرموده‌اند بواسطه آنكه هر صورت كه در برزخ اوّل است ممكن است كه در شهادت ظاهر شود؛ و صورى كه در برزخ اخیرند ممتنع است كه رجوع به شهادت كنند مگر در آخرت.

 و از اهل مكاشفات بسیارند كه صور برزخ اوّل بر ایشان ظاهر مى‌شود و مى‌دانند كه در عالم از حوادث چه واقع مى‌شود؛ فأمّا بر احوال موتى كم كس از مكاشفان مطّلع مى‌شوند.

جابلقا مجمع البحرین الوهیت و امكان، و جابلسا تعین نشأه انسانى است‌

 و معنى دوّم‌ آنكه: شهر جابلقا مرتبه الهیه كه مجمع البحرین وجوب و امكان است باشد كه صور اعیان جمیع اشیاء از مراتب كلّیه و جزویه و لطائف و كثایف و اعمال و افعال و حركات و سكنات در اوست، و محیط است‌ بما کانَ و ما یکونُ‌. و در مشرق است زیرا كه در یلى مرتبه ذات‌² است و فاصله بینهما نیست، و شموس و اقمار و نجوم اسماء و صفات و اعیان از مشرق ذات طلوع نموده و تابان گشته‌اند.

 و شهر جابلسا نشأه انسانى است كه مجلاى جمیع حقایق اسماء الهیه و حقایق كونیه است؛ هر چه از مشرق ذات طلوع كرده، در مغرب تعین انسانى‌