اللَه شناسی ج1

 چون اشارت به بعضى از عوالم غیبیه فرموده، به عبارتى دیگر مى‌فرماید:

 متن:

عوالم خمسه: لاهوت، جبروت، ملكوت، مُلك و ناسوت‌

 بدانكه عوالم كلّیه پنج است:

 اوّل: عالم ذات‌ كه آن را لاهوت، و هویت غیبیه، و غیب مجهول و غیب الغیوب، و عین الجمع، و حقیقة الحقائق، و مقام أو أدنَى، و غایة الغایات، و نهایة النّهایات، و احدیت مى‌گویند.

 دویم: عالم صفات‌ كه جبروت، و برزخ البَرازخ، و برزخیت اولى، و مجمع البحرین و قابَ قَوسَین، و مُحیط الاعیان و واحدیت، و عَما مى‌خوانند.

 سیم: عالم ملکوت‌ كه عالم ارواح، و عالم أفعال، و عالم امر، و عالم ربوبیت، و عالم غیب، و باطن مى‌خوانند.

 چهارم: عالم مُلک‌ كه عالم شهادت، و عالم ظاهر، و عالم آثار، و خَلق، و محسوس گفته‌اند.

 پنجم: عالم ناسوت‌ كه كون جامع، و علّت غائیه، و آخر التّنزّلات، و مَجلَى الكُلّ نامیده‌اند.

 و از این پنج عوالم، سه عالم اوّل داخل غیب‌اند زیرا كه از ادراك حواسّ بیرون‌اند. و دو عالم آخر داخل شهادتند چو محسوس به حواسّ‌اند. شیخ مى‌فرماید كه: «كدام است آن جهان كو نیست پیدا؟» یعنى محسوس نیست و از حواسّ غائب است كه یك روزِ آنجا یعنى آن جهان، یك سال این جهان است.