اللَه شناسی ج1

سبحانه به بنده‌اش آن است كه حجاب را از روى پرده دلش بر مى‌دارد و وى را متمكّن مى‌كند تا در بساط قرب او قدم گذارد. زیرا آنچه را كه خداوند به عنوان وصف براى خود اتّخاذ فرموده است، باید به اعتبار غایات اخذ گردد نه به اعتبار مبادى.

 و علامت محبّت خداى سبحانه به بنده‌اش آن مى‌باشد كه او را توفیق مى‌بخشد تا از عالم غرور پهلو تهى كند، و به سوى عالم نور ارتقاء حاصل نماید. با خداوند انس گیرد، و از ما سواى او در وحشت باشد. و جمیع هموم او در هم پیچیده و بصورت هَمّ واحد درآید.

 بعضى از عارفان گفته‌اند: إذا أرَدْتَ أنْ تَعْرِفَ مَقامَک، فَانْظُرْ فِیما أقامَک!

 «اگر مى‌خواهى مقام خودت را بشناسى، ببین تا خدا تو را در كجا اقامت داده است!»

 درباره این فقره: «پس زمانى كه من او را دوست داشتم، گوش او مى‌باشم كه با آن مى‌شنود.» فرموده است:

 بعضى از صوفیه و اتّحادیه و حلولیه و ملاحده به ظواهر آن عبارات تمسّك نموده، و از بواطن این استعارات اعراض كرده‌اند؛ بنابراین هم خودشان گمراه شده‌اند و هم دیگران را گمراه نموده‌اند، با اینكه عقل جمیع خردمندان حكم مى‌كند به استحاله اتّحاد چیزى با اشیاء كثیره متباینه الحقائق مختلفه الآثار.

 این از طرفى؛ و از طرف دیگر كفر صریحى را كه ذكر نموده‌اند اختصاصى به محبّین و عارفین به خدا ندارد، بلكه حكم مى‌كنند به اتّحاد خداى تعالى با جمیع اصناف موجودات حتّى سگها و خوكها و قاذورات؛ ﴿سُبْحانَهُ وَ تَعالى‌ عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبِيراً﴾.