اللَه شناسی ج1

-->رضوان اللَه عليه در «بحار الانوار» از طبع کمپانى، ج ١٩، ص ١٣٥ و ١٣٦؛ و از طبع حروفى اسلاميّه، ج ٩٤، ص ٢٤٢ تا ص ٢٤٦ آن را ذکر کرده است. و گفته است: اين دعا از اختيار سيّد ابن باقى مى‌باشد که از أمير المؤمنين عليه السّلام روايت نموده است. و در پايان آن گفته است:

«بيانٌ:

اين دعاء از ادعيه مشهوره است و من آن را در کتب معتبره نيافتم مگر در «مصباح» سيّد ابن الباقى رحمه اللَه. و نسخه‌اى از آن را نيز يافتم که ملّاى فاضل مولانا درويش محمّد اصفهانى که جدّ پدرم از ناحيه مادر اوست، بر علّامه مروّج المذهب نور الدّين علىّ بن عبد العالى کرکىّ قدّس اللَه روحه قرائت نموده است و او به وى اجازه نقل داده است.»

در اينجا مجلسى صورت اجازه محقّق کرکى را که در سنه نهصد و سى و نه (٩٣٩) مى‌باشد درج نموده است. آنگاه گفته است: «من در بعضى از کتب، سند دگرى بدين عبارت پيدا کرده‌ام: شريف يحيى بن قاسم علوىّ مى‌گويد: من به يک مجموعه طويله‌اى ظفر يافتم که در آن به خطّ سيّد و سالار من و جدّ من أمير المؤمنين و قائد الغُرِّ المُحجَّلين، لَيث بنى غالب، علىّ بن أبى طالب عليه أفضل التّحيّات بدين‌گونه مکتوب بود:

«بسم اللَه الرّحمن الرّحيم، اين دعائى است که رسول اللَه صلّى اللَه عليه و آله به من تعليم فرمود، و خودش در هر صبحگاهى آن را قرائت مى‌نمود: اللَهُمَّ يا مَنْ دَلَعَ لِسانَ الصَّباحِ‌ ـ تا آخر آن.» و در خاتمه‌اش نوشته بود: «کتبه علىّ بن أبى طالب در آخر روز پنجشنبه يازدهم ماه ذوالحجّه، سنه بيست و پنج از هجرت.»

و شريف علوىّ مى‌گويد: من از خطّ مبارک او نقل مى‌کنم که بر روى رَقّ (پوست نازک حيوان براى کتابت) با قلم کوفى نگاشته بود. و اين مطلب را من در بيست و هفتم از ماه ذى‌القعده سنه هفتصد و سى و چهار (٧٣٤) مى‌نويسم.»

در اينجا مجلسى بيانى مفصّل در شرح و تفسير اين دعا ذکر کرده است که از طبع کمپانى، ص ١٣٦ تا ص ١٤١، و از طبع اسلاميّه، ص ٢٤٧ تا ص ٢٦٣ را استيعاب نموده است. و در پايانش گفته است: «بدانکه ما اين دعاى شريف را با شرحش در کتاب «صلوة» در ابواب ادعيه صباح و مساء ذکر کرده‌ايم؛ و تکرارش در اينجا به‌واسطه فاصله کثيره، و به‌واسطه شدّت مناسبت اين دعا به مقام ادعيه مى‌باشد.»

بارى، اين دعا را شيخ عبد اللَه سَماهيجى در «صحيفه علويّه» ذکر کرده است، و کاتب نسخه مطبوعه باسمه‌اى بنام فخر الاشراف در سنه يک‌هزار و سيصد و بيست و دو هجريّه قمريّه طبع نموده است، و از ص ١٨١ تا ص ٢١٨ آن را که اختصاص به دعاى صباح دارد با دو خطّ کوفى و نسخ تنظيم کرده است.

محدّث عظيم علّامه حاج شيخ آقا بزرگ طهرانى (قدّه) در «الذّريعه» ج، ص ٢٢ آورده‌اند: ««صحيفه علويّه و تحفه مرتضويّه» را شيخ اجلّ شيخ عبد اللَه بن صالح بن جمعه بحرانى سَماهيجى (متوفّى در شب چهارشنبه ٩ ج ٢ ـ ١١٣٥) از کتب اصحاب بدون ذکر سند جمع کرده است، و مجموع ادعيه‌اش ١٥٦ دعا مى‌باشد.

«و در ص ٢٣ آورده‌اند: ««صحيفه علويّه ثانيه» را شيخنا النّورى حاج ميرزا حسين (متوفّى در سنه ١٣٢٠) نگاشته است، و مشتمل مى‌باشد بر ١٠٣ دعا از ادعيه حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام که به عنوان تکمله و استدراک صحيفه اولى تنظيم نموده است.»