اللَه شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «الله‌شناسی» تألیف ارزشمند علامه آیت‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّس‌سرّه ـ بوده که پیرامونِ «امکان لقاء پروردگار، و حضور حق در همۀ عالَم، و کیفیت عشق بین حق و خلق» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحثِ این مجلّد: • تفسیر آیۀ نور • تطبیق آیۀ نور بر خمسۀ طیبه • انسان کامل، محلّ تجلی آیۀ نور • خدا را می‌توان دید، و خدا را با خدا می‌توان شناخت • خداوند عاشق خلق، و خلق عاشق اوست • عاشقان لقاء خدا از هیچ گزندی نمی‌هراسند • راه وصول به معرفت الله، عبور از نفس‌پرستی است • اقسام تجلیات پروردگار بر سالک الی الله • سلوک برای آماده‌شدن جهت جذبه الهی است • امکان دیدار و لقاء خداوند برای مؤمنین خوش‌کردار • خداوند همه‌جا هست؛ چشم بگشا و ببین! • لقاء خداوند منحصر به قیامت نیست • بیانی از حقیقت توحید و عشق به پروردگار در کربلا و عاشورا • ذکر اسناد متواتر، و شرح و تفسیر حدیثِ قرب نوافل
اللَه شناسی ج1
225گردد و مقصود آفرینش حاصل كند. شعر:
یار چون با یار خوش بنشسته شد *** صد هزاران لوح سِرّ دانسته شد لوح محفوظ است پیشانىّ یار *** راز کونینش نماید آشکار گر به عقل ادراک این ممکن بُدى *** قهر نفس از بهر چه واجب شدى؟ با چنان رحمى که دارد شاه، هش *** بى‌ضرورت چون بگوید نفس کش؟»1 شناخت خدا با صفات كلّیه و ذات او محال است؛ و فناء در هر دو ممكن
و محصّل و نتیجه حاصله از گفتار این عارف ربّانىّ آن است كه: خداوند را با صفات او مى‌توان شناخت؛ و ذاتش را نمى‌توان شناخت. در اینجا این سؤال پیش مى‌آید كه: چرا ذات خدا را نمى‌توان شناخت؟! لا بدّ پاسخ آن مى‌باشد كه چون او لا یتناهى است و انسان محدود و متناهى؛ لهذا احاطه كه لازمه معرفت و شناخت است، از مقید و محدود و متناهى به ذات لا یتناهى محال است. سؤال مى‌شود: همان‌طور كه احاطه بر ذات غیر متناهى محال است، احاطه بر صفات غیر متناهیه نیز محال است، بنابراین شناخت خدا را با
- «مفاتيح الإعجاز فى شرح گلشن راز» از طبع باسمه‌اى سنگى (سنه ١٣٠١): ص ٩٢ تا ص ١١٤؛ و از طبع حروفى با مقدّمه آقاى کيوان سميعى، انتشارت محمودى: ص ١٢٧ تا ص ١٦١