اللَه شناسی ج1

الْأَقْصَى الَّذِي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ﴾¹

معراج رسول اكرم صلّى اللَه علیه و آله لیله المعراج‌

 و معراج حضرت رسالت صلّى اللَه علیه و آله مشهور است. و رفتن آن حضرت از مسجد الحرام تا به مسجد أقصى ثابت به این آیه است كه ذكر رفت، و از آنجا تا به آسمان به حدیث‌ لَمَّا عُرِجَ بِى إلَى السَّمَاءِ، و از آنجا به باقى افلاك و به بهشت و عرش و بالاى عرش به خبر آحاد.

 یعنى تو نیز خود را از همه قیود صورى و معنوى خلاص كن تا به بركت متابعت حضرت رسالت صلّى اللَه علیه و آله به أفلاك و عرش و بالاى عرش عروج نمائى. و آیات كبرى كه‌² ظهورات الهى و تجلّیات جمالى و جلالى و فناء فى اللَه و بقاء باللَه است تعرّج‌³ كنى و مشاهده نمائى. و علم الیقین، عین الیقین بلكه حقّ الیقین گردد.

 و از این سخنان كه در این ابیات سابق و لاحق شیخ مى‌فرماید معلوم مى‌شود كه مراتب ولایت انبیاء علیهم السّلام، اولیا را حاصل مى‌شود به‌واسطه حسن متابعتى كه اولیاء نسبت با انبیاء دارند.

 بدانكه: معراج را اسبابى است؛ بعضى از جانب حقّ است كه عنایت و جذبه است، و بعضى از جانب عبد و آن كمال انقطاع است از خلق و توجّه تامّ به حضرت حقّ. و چون انسان مركّب القُوى و مدنىّ الطّبع است و او را در روز البتّه اختلاط با خلق مى‌باشد و چنان انقطاعى كه وسیله و سبب عروج باشد، مگر أحیاناً واقع شود بجهت آنكه عزلت از خلق داشته باشد، و «إنَّهُ لَیغَانُ عَلَى‌