اللَه شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «الله‌شناسی» تألیف ارزشمند علامه آیت‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّس‌سرّه ـ بوده که پیرامونِ «امکان لقاء پروردگار، و حضور حق در همۀ عالَم، و کیفیت عشق بین حق و خلق» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحثِ این مجلّد: • تفسیر آیۀ نور • تطبیق آیۀ نور بر خمسۀ طیبه • انسان کامل، محلّ تجلی آیۀ نور • خدا را می‌توان دید، و خدا را با خدا می‌توان شناخت • خداوند عاشق خلق، و خلق عاشق اوست • عاشقان لقاء خدا از هیچ گزندی نمی‌هراسند • راه وصول به معرفت الله، عبور از نفس‌پرستی است • اقسام تجلیات پروردگار بر سالک الی الله • سلوک برای آماده‌شدن جهت جذبه الهی است • امکان دیدار و لقاء خداوند برای مؤمنین خوش‌کردار • خداوند همه‌جا هست؛ چشم بگشا و ببین! • لقاء خداوند منحصر به قیامت نیست • بیانی از حقیقت توحید و عشق به پروردگار در کربلا و عاشورا • ذکر اسناد متواتر، و شرح و تفسیر حدیثِ قرب نوافل
اللَه شناسی ج1
189مكاشفات و مشاهدات و تجلّیات و فناء و سَیران و عروج به افلاك و عوالم لطیفه مى‌فرماید، مقدّمه‌اى ذكر كرده مى‌شود كه طالب صادق را وسیله تحصیل آن معانى و موجب زیادتى فهم و ادراك آن چنانچه واقع است باشد:
بدانكه انسان را به‌واسطه جامعیتى كه در اصل فطرت دارد قابلیت آن هست كه به طریق تصفیه و تجلیه حقایق امور بر او مكشوف گردد، و عروج و سیران و طیران در افلاك و عوالم لطیفه ملكوتى و جبروتى نماید، و در مراتب تجلّیات آثارى و افعالى و اسمائى و صفاتى و ذاتى به دیده بصیرت مشاهده جمال با كمال حضرت ذو الجلالى1 نماید، و هستى مجازى و تعین سالك در پرتو تجلّیات ذات احدیت فانى و محو مطلق گردد، و بعد از فناء فى اللَه متّصف به بقاء باللَه گشته، حقّ را به حقّ ببیند و بداند؛ و مقصود آفرینش كه معرفت است او را حاصل شود. شعر:
اگر دمى بگُذارى هواى نااهلى *** ببینى آنچه نبى دید و آنچه دید ولىّ و حصول این معانى موقوف به مقدّمات و اسباب چند است:
برای سیر عوالم ربوبی، ارشاد استاد کامل لازم است
اوّل آنكه طلب راهنمائى كند كه به ارشاد كاملى سلوك راه حقّ چنانچه وظیفه ارباب طریقت است نموده باشد، و به مراتب كمالات معنویه كه اجمالًا گفته شد وصول یافته و آن كامل بنا بر اشاره الهى اجازه نموده باشد كه آن سالك ارشاد طالبان حقّ بفرماید، و آن كامل نیز از كاملى دیگر مجاز باشد، همچنین مُعَنعَن2 تا به حضرت رسالت علیه الصّلاة و السّلام رسد. شعر
- نسخه «ز»: ذو الجلال
- در لزوم استاد کامل براى سير عوالم ربوبى، شرعاً و عقلًا و وجداناً شواهد و ادلّه بقدرى است که مجال، گشايش مقال را ندارد. و امّا لزوم اين استاد به طور مُعنعن (يکى پس از ديگرى تا به رسول اللَه برسد) نه ثبوتاً و نه اثباتاً دليلى براى آن قيام ننموده است؛ گرچه سلاسل متصوّفه بدين امر اهمّيّتى تمام مى‌دهند و آن را از لوازم لا ينفک سلوک مى‌شمرند ولى گفتارشان متّکى به اصل متين و اساس رصينى نمى‌باشد. بهترين نمونه و شاهد، عرفان و سلوک آية الحقّ و الحقيقة و سند القرآن و السّنّة: آية اللَه آخوند ملّا حسين‌قلى دَرْجَزينى شَوَندى همدانى أعلى اللَه درجاته السّامية مى‌باشد، که او عرفان را از استادش: آية اللَه آقا سيّد على شوشترى اخذ کرده است، و او از مرد جولا؛ و مرد جولا از چه کسى گرفته است به هيچ وجه معلوم نيست.
جناب محترم فاضل مکرّم آيةاللَه‌زاده مرحوم قاضى: حاج سيّد محمّد حسن طباطبائى قاضى أدام اللَه ظلّه در شرح حال مرحوم والدشان قاضى بزرگ مرقوم داشته‌اند:
من از پدرم پرسيدم: شما عرفان را از که اخذ کرده‌ايد؟ فرمودند: از مرحوم آقا سيّد أحمد کربلائى طهرانى. عرض کردم: او از چه کس اخذ کرده است؟ فرمودند: از مرحوم آخوند ملّا حسين‌قلى همدانى. عرض کردم: او از چه کس؟ فرمودند: از آقا سيّد على شوشترى. عرض کردم: او از چه کس؟ فرمودند: از همان مرد جولا. عرض کردم: او از چه کس؟ با تغيّر فرمودند: من چه مى‌دانم؟! تو مى‌خواهى براى من سلسله درست بکنى؟!