اللَه شناسی ج1
جلد اول از مجموعۀ «الله‌شناسی» تألیف ارزشمند علامه آیت‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قدّس‌سرّه ـ بوده که پیرامونِ «امکان لقاء پروردگار، و حضور حق در همۀ عالَم، و کیفیت عشق بین حق و خلق» با قلمی روان و شواهدی متقن به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. اهم مباحثِ این مجلّد: • تفسیر آیۀ نور • تطبیق آیۀ نور بر خمسۀ طیبه • انسان کامل، محلّ تجلی آیۀ نور • خدا را می‌توان دید، و خدا را با خدا می‌توان شناخت • خداوند عاشق خلق، و خلق عاشق اوست • عاشقان لقاء خدا از هیچ گزندی نمی‌هراسند • راه وصول به معرفت الله، عبور از نفس‌پرستی است • اقسام تجلیات پروردگار بر سالک الی الله • سلوک برای آماده‌شدن جهت جذبه الهی است • امکان دیدار و لقاء خداوند برای مؤمنین خوش‌کردار • خداوند همه‌جا هست؛ چشم بگشا و ببین! • لقاء خداوند منحصر به قیامت نیست • بیانی از حقیقت توحید و عشق به پروردگار در کربلا و عاشورا • ذکر اسناد متواتر، و شرح و تفسیر حدیثِ قرب نوافل
اللَه شناسی ج1
169و به مقتضاى کلِّمُوا النَّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقُولِهِم1 ایمائى به حقیقت آن در اثناى ابیات خواهد شد ان‌شاءاللَه تعالى.
چون غرض، تحصیل2 طالب است به دانستن آنچه به حسّ و عقل كما ینبَغى ادراك آن میسّر نیست و موقوف تصفیه قلب است فرمود كه: متن:
«سیمرغ» ذات واحد مطلق و «كوه قاف» حقیقت انسانى است
بگو سیمرغ و کوه قاف چبود؟ *** بهشت و دوزخ و أعراف چبود؟ بدان كه در سیمرغ حكایات بسیار به حسب تأویل گفته‌اند، فأمّا آنچه به خاطر فقیر مى‌آید آن است كه سیمرغ عبارت از ذات واحد مطلق است، و قاف كه مقرّ اوست عبارت از حقیقت انسانى است كه مظهر تامّ آن حقیقت است و
- بدين عبارت روايتى در حديث شيعه وارد نشده است. آنچه هست عبارت زير است: نَحْنُ ـ إنّا ـ مَعاشِرَ الانْبياءِ امِرْنا أنْ نُکلِّمَ النّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقولِهِمْ. («المحجّة البيضاء» ج ١، ص ١٢٢؛ «تحف العقول» ص ٣٧؛ «بحار الانوار» روضه، ج ١٧ از طبع کمپانى، ص ٤١، و از طبع حروفى: ج، ٧٧ ص ١٤٠، از «تحف العقول»؛ و در «اصول کافى» ج ١، ص ٢٣ روايت کاملترى وارد است.)
آرى از طريق عامّه روايت مرسله نبويّه‌اى در «مرصاد العباد» طبع بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ص ١٥ آمده است. و در «احاديث مثنوى» در دو جا آمده است: اوّل ص ٣٧، شماره ٩٣:
پست مى‌گويم به اندازه عقول *** عيب نبود اين بود كار رسول
دوّم در ص ١٢٩، شماره ٣٩٣:
رنگ و بو در پيش ما بس کاسد است *** ليك تو پستى، سخن كرديم پست - نسخه «ز»: تحريص
- بدين عبارت روايتى در حديث شيعه وارد نشده است. آنچه هست عبارت زير است: نَحْنُ ـ إنّا ـ مَعاشِرَ الانْبياءِ امِرْنا أنْ نُکلِّمَ النّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقولِهِمْ. («المحجّة البيضاء» ج ١، ص ١٢٢؛ «تحف العقول» ص ٣٧؛ «بحار الانوار» روضه، ج ١٧ از طبع کمپانى، ص ٤١، و از طبع حروفى: ج، ٧٧ ص ١٤٠، از «تحف العقول»؛ و در «اصول کافى» ج ١، ص ٢٣ روايت کاملترى وارد است.)