Name: کتاب الله شناسی ج1 - PDF - علامه طهرانی
Availability: InStock
Author: علامه آیتاللَه سید محمدحسین حسینی طهرانی

اللَه شناسی ج1

198

¹
1. --> السّادة المتّقين» ج ٧، ص ٣٧٦ که درباره اين حديث بحثى مفيد کرده و شواهدى بر صحّت آن آورده است.)
  «آية اللَه حاج شيخ محمّد حسين آل کاشف الغطاء (ره) در کتاب «الفردوس الاعلى» طبع سوّم، ص ٢٢٤ آورده است: و لعلّ هذا المراد من الکلمة المأثورة: «عليکم بدين العجائز». و آية اللَه حاج سيّد محمّد على قاضى شهيد (ره) در تعليقه گويد:
  «مراد شيخنا از بودن اين کلمه «مأثورة» شايد آن باشد که از بعضى از پيشينيان مأثور است، نه آنکه بدين عبارت مأثور است از يکى از معصومين عليهم السّلام؛ زيرا که اين سخن از پيغمبر و يا اهل بيت معصومين او عليهم الصّلاة و السّلام مأثور نيست. و احدى از محدّثين از طريق اصحاب ما اماميّه و يا از طريق اهل سنّت در جوامع حديثيّه از آنان صلوات اللَه عليهم نقل نکرده است؛ همان‌طور که ما در بعضى از مجاميع خودمان دراين‌باره تحقيق به عمل آورده‌ايم.
  حافظ أبو الفضل محمّد بن طاهر بن أحمد مقدّسى در کتابش: «تذکرة الموضوعات» ص ٤٠، ط ٢ مصر، سنه ١٣٥٤ گفته است: عليکم بدين العجائز داراى اصلى نيست؛ نه روايت صحيحه‌اى و نه روايت سقيمه‌اى راجع به آن وارد نشده است مگر از محمّد بن عبد الرّحمن بَيلَمانى به غير اين عبارت. او داراى نسخه‌اى بوده است و در نقل خبر متّهم بوده است.
  و جماعتى از علماء مانند شيخ بهائى و شاگردش فاضل جواد و فاضل مازندرانى معتقدند به آنکه اين کلمه از گفتار سفيان ثَورى از متصوّفه عامّه مى‌باشد. قوشْجى در «شرح تجريد» گفته است: عمرو بن عبيده چون ميان ايمان و کفر، اثبات منزله‌اى نمود عجوزه‌اى گفت: خدا مى‌فرمايد: ﴿هُوَ الَّذِي خَلَقَكمْ فَمِنْكمْ كافِرٌ وَ مِنْكمْ مُؤْمِنٌ‌﴾ و بر اين اساس ميان بندگانش قرار نداده است مگر کافر و مؤمن را. سفيان گفت: عليکم بدين العجائز.
  محقّق قمّى (قدّه) صاحب «قوانين» گويد: آنچه مذکور مى‌باشد در ألسنه و مستفاد است از کلام محقّق بهائى (قدّه) در حاشيه «زبده» آن است که اين سخن حکايتى است از چرخ دولاب او و دست باز داشتن از آن براى اظهار عقيده‌اش به وجود صانع محرّک أفلاک مدبّر عالم. و سيّد الحکماء سيّد داماد قدّس سرّه در «الرّواشح السّماويّة» ص ٢٠٢، ط طهران، از بعض علماء نقل کرده است که‌ عليکم بدين العجائز از موضوعات است. و از کتاب «البدر المنير» نقل است که: اين لفظ داراى اصلى نمى‌باشد و ليکن ديلمى مرفوعاً روايت کرده است که چون آخر الزّمان فرارسد و ميان آراء و أهواء اختلاف پيدا شود فَعَلَيْکمْ بِدينِ أهْلِ الْباديَةِ وَ النِّساءِ! قِفوا عَلَى ظَواهِرِ الشَّريعَةِ وَ إيّاکمْ وَ التَّعَمُّقَ إلَى الْمَعانى الدَّقيقَةِ! أى فإنّه لَيْسَ هناک مَن يَفهَمها ـ انتهى.