خطبۀ شعبانیه، بیانات رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم دربارۀ مبارک رمضان است که از امام رضا، به‌نقل از پدرانش، از امیرالمؤمنین علیهم‌السلام نقل گردیده است. این خطبه در آستانۀ ماه مبارک رمضان و در آخر ماه شعبان بیان شده است؛ به همین دلیل، بعدها به «خطبۀ شعبانیّه» معروف گردیده است. مطالب این خطبه را می‌توان به سه محور کلی تقسیم نمود: 1. بیان فضیلت ماه مبارک رمضان؛ 2. دستورات و اعمال ماه مبارک رمضان؛ 3. خبر رسول خدا از شهادت امیرالمؤمنین در ماه مبارک رمضان.