توسعه مسجد الحرام در زمان حضرت صادق و حضرت كاظم عليهما السلام

أقول: و الروایتان مشتملتان علی استدلال لطیف. و کأنّ أبا جعفر المنصور کان هو البادئ بتوسعة المسجد الحرام. ثمّ تمَّ الأمر للمهدی. (انتهی ما فی المیزان)

درباره تاریخ الکعبى و شکلها و کسْوتها و منزلتها و ولایتها مطالب موجز و مفیدی در تفسیر المیزان ج ٣ از ص ٣٩٤ تا ص ٤٠٠ وارد است.

ترجمه:

در تفسیر المیزان از تفسیر عیاشی از عبدالصمد نقل می کند:

منصور دوانیقی خلیفه عباسی خواست تا مسجد الحرام را گسترش دهد، بدین جهت افرادی را فرستاد تا خانه های مجاور بیت اللَه را از صاحبانش خریداری کنند. مالکین منازل از فروش خانه های خود امتناع ورزیدند. منصور برای خرید بر مبلغ اضافه نمود تا بلکه آنان راضی شوند، باز صاحبان خانه از فروش خانه های خود سر باز زدند منصور دوانیقی دلتنگ شد و در کار مسجد الحرام متحیر ماند.

خلیفه عباسی خدمت امام صادق علیه السلام رسید و عرض کرد: من از صاحبان این منازل درخواست کردم که قدری از منازل و درگاه آن را بفروشند تا به مساحت مسجد الحرام اضافه کنم ولیکن آنان امتناع ورزیدند و بدین جهت غم و اندوه مرا گرفته است و در کار خود حیران شده ام.

امام صادق علیه السلام فرمودند: برای چه مغموم و اندوهناکی! در حالیکه دلیل و حجت تو بر علیه آنها بسیار روشن و واضح است. منصور عرض کرد: به چه دلیلی با آنان استدلال نمایم؟ حضرت فرمودند: با کتاب الهی قرآن کریم. عرض کرد: در کدام آیه این مطلب وجود دارد؟

حضرت فرمودند: در آیه شریفۀ: بدرستی که اولین خانه ای که برای مردم بنا شده است آن خانه ای است که در مکه است پس در این صورت خداوند به تو خبر داده است که اولین خانه ای که برای مردم ساخته شده کعبه می باشد، پس اگر این افراد قبل از بنا کعبه در اینجا خانه و مسکن داشته آنها اولی هستند به بقاء و سکنی در این محل و اگر خانه خدا قبل از بنا خانه های آنها بوده است پس حریم کعبه مقدّم است بر حریم خانه های آنها.