بررسی شخصیت ، آراء و نقد انظار فردوسی

به نظر می‌رسد تنها انگیزه از این سبك نگارشی در این مجموعۀ بدیع و بی‌مانند و گنجینه بی مثال بزرگان ایران زمین فقط و فقط، عشق و علاقه غریب به این مکتب انسان ساز و حیات‌بخش اسلام و باور قلبی و عقلانی و شهودی به مبانی و اصول آن بوده است.

آیا شخصیتی مانند ابوعلی ‌عبداللَه سینا که افتخار علمی این خطّه و سرزمین تاکنون بوده و خواهد بود، مگر به غیر از زبان پارسی سخن می‌گفت و در غیر از این بقاع به دنیا آمده بود؟

و مگر ابوریحان بیرونی دانشمند نامدار حکمت و نجوم در بلاد عربی متولّد گشته بود؟ و مگر حکیم والامقام و علاّمه ذوالفنون معلّم ثانی ابونصر فارابی که به زبان ترکی تکلّم می‌نمود در بلاد عرب پا به عرصۀ وجود گذارده بود که جمیع یا اکثر نوشتجات خویش را به زبان عربی تحریر نموده است؟

آیا این مسأله نهایت بی انصافی و ناجوانمردانه نیست که عدّه‌ای خرافه‌پرست بیایند و بنشینند و خزعبلاتی سر هم کنند و در مقام انتساب این بزرگان به سرزمین و خطّه ایران به هر رطب ویابسی دست یازند و بوعلی را که در بلخ و یا بخارا به دنیا آمده است از مردم و ملّت ایران شمرند تا مبادا در مقام مباهات و فخرفروشی نسبت به ملل و اقوام دیگر کفّه ترازو در معیار سنجش و میزان به نفع دیگران سنگین‌تر شود، امّا در مقام تمایل و اهتمام به مبانی دینی و پذیرش ملّت و مکتب اسلام آنها را در تحت فشار و یا اغواء حکّام و امراء دست نشانده خلفاء عباسی قلمداد نمایند؟ اگر شخصیتی همانند بوعلی و فارابی و سعدی شیرازی و خواجه حافظ شیراز و فخرالدین رازی و سنائی غزنوی و حکیم ملاصدرای شیرازی و دیگران به اغواء و فریب دیگران و جامعه اغواء شوند، پس خاک بر سر آن سرزمین و ملّتی که بزرگانش این چنین بی‌مایه و مُنهَمِل تحت تأثیر اقوام عرب وخلفاء بنی امیه و عبّاسی و حکّام دست نشاندۀ آنان خود را از سنن و فرهنگ و زبان اصلی و مادری خویش تهی کرده‌اند و زمینه و بستر را برای نفوذ و دخالت دیگران در فرهنگ و زبان جامعه ایرانی فراهم آورده‌اند.