ملاک و میزان در ثبوت هلال اول ماه و عدم کفایت رویت ماه با چشم مسلح

حرمت و بطلان خرید و فروش نجس، به واسطۀ عدم وجود منفعت حلال

مثلاً فرض کنید استفاده از الکل که یک شیئی است که خودش فی حد نفسه نجس است، چه در زمان رسول خدا باشد و چه در زمان ائمه یا در زمان ما، هیچ تفاوتی نمی‌کند و نجس است ـ البتّه الکلی که از مایع بالاصاله باشد، یعنی اصلش مایع باشد، مثل انگور، نجس است؛ نه اینکه آن را تخمیر کرده باشند، مثل الکل چوب که نجس نیست ـ وقتی که نجس شد، از نظر شرعی داریم که چیز نجس قابل استفاده و قابل خرید و فروش نیست و معامله‌اش هم باطل و سُحت است و مصرفش هم حرام است. البته این مسأله در زمان گذشته صحیح بود. در زمان پیغمبر و همین‌طور بعد از آن، از الکل چه استفاده‌ای می‌کردند؟ چیزی نبود!

جواز استفادۀ مفید از نجاسات

تا اینکه این قضیه در زمان زکریای رازی کشف شد و خاصیّت الکل در آن زمان به‌دست آمد و برای ضدّعفونی‌ها و امثال ذلک استفاده شد. وقتی که این‌طور شد، فقیه در اینجا فکر می‌کند که: الآن که الکل حرام است، آیا این حکمی که روی حرمت استفاده از الکل رفته است، به خاطر نجاست آن است یا به خاطر اینکه استفادۀ معقول از آن در اینجا متمشّی نیست؟ بله، در آن زمان نمی‌دانستند و مورد استفاده نبود، و وسایل ضدّعفونی اصلاً چیز دیگری بود، مثلاً چوب را می‌سوزاندند و خاکسترش را چه کار می‌کردند، و همین‌طور از بعضی از گیاه‌ها برای ضدعفونی استفاده می‌کردند ـ که الآن هم از این گیاه‌هایی که در این کوه‌ها هست و خاصیت آنتی‌بیوتیکی دارد، وجود دارد و روی زخم و اینها می‌ریزند، و الآن هم بعضی‌ها استفاده می‌کنند ـ و وسایل ضدّعفونی‌شان در آن موقع به این کیفیّت بود. از جمله چیزهایی که خاصیت آنتی‌بیوتیکی دارد خود عسل طبیعی است، و حتّی می‌گویند: آن‌قدر خاصیّتش قوی است که اگر زخمی باشد، برای بهبودی آن حتّی از وسایل و داروهای شیمیایی امروزی هم قوی‌تر است، و تجربه هم شده است. امّا کسی نسبت به الکل به این قضیه نرسیده بود که مسأله این‌طور باشد.