یکی از مسائل مورد اختلاف ادیان مسئله طهارت و یا قذارت و نجاست انسان است که علی الخصوص در این ازمنه اخیره مورد دغدغه و کنکاش صاحب نظران واقع شده است مخصوصا در شریعت مقدس اسلام. این مقاله خلاصه کتاب ارزشمند «رساله طهارت انسان» از آیة الله سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس الله سره است که در آن تأملی دوباره و تحقیقی مجدّد در استنباط این مسئله مهم و حیاتی نموده‌اند.
طهارت ذاتی انسان
8اولاً: لفظ نجاست در روایت اول در مورد ولد زنا بكار گرفته شده است درحاليكه به اجماع و ضرورت دين اولاد زنا پاك هستند و نجاست عرضى مترتّب بر آنان نيست، بلكه مقصود از اين لفظ عبارت از يك نوع كدورت و گرفتگى باطنى و معنوى است كه بر توالد و تناسل من غير طريق شرعى مترتّب است و اين اشكالى ندارد.
ثانیاً: در اين روايت دوّم نيز امام عليه السّلام راوى را از غسل در آب حمّامى كه يهود و نصارى و غيره خود را در آن مى‌شويند نهى‌مى‌كنند، درحاليكه بعداً خواهد آمد كه قطعاً اين جماعت محكوم به طهارت ذاتى بوده و اگر شكى در مورد بعضى باشد آن در مورد مشركين است نه در مورد آنها.
ثالثاً: حقيقت نجاست باطنى مقول به تشكيك است نه نجاست ظاهرى.
در روایت امام عليه السّلام ناصبى را نجس‌تر از سگ مى‌داند درحاليكه نجاست مقول به تشكيك و قابل شدت و ضعف نيست، و احكام مترتبه بر آن و طرق مختلف ازاله آن به نجاست مادّه ارتباطى ندارد بلكه به خصوصيّت نفس مادّه مربوط مى‌شود. مثلًا در مورد سگ اوّل بايد با خاك آنرا پاك نمود سپس با آب تطهير نمود، يا در مورد بول با آب ازاله مى‌شود، و يا در مورد غائط با خِرْقه يا سنگ يا چيز ديگر رفع نجاست مى‌شود.
و اگر قرار باشد كه شدّت نجاست ظاهرى دخالت در احكام مترتّبه داشته باشد بايد سؤر ناصبى را بيشتر از سؤر كلب تطهير نمود، زيرا طبق اين روايت ناصبى نجس‌تر است، و لَم يَقُل به أحدٌ.
٢. روایات نجاست ٤٠ روزه زمین از بول طفل ختنه نشده
در «كافى» روایت شده از امام صادق عليه السّلام از رسول خدا صلّى اللَه عليه و آله و سلّم روايت مى‌كند كه حضرت فرمودند: اولادتان را در روز هفتم تطهير (ختنه) نمائيد زيرا اين هنگام پاكيزه‌تر و مهيّاتر و ترميم آن بهتر و زودتر انجام مى‌پذيرد؛ و به درستي كه زمين تا چهل روز از بول شخص ختنه نشده نجس مى‌ماند.»1
- کافی باب التّطهير، ص ٣٥: قَالَ رَسُولُ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: طَهِّرُوا أَوْلَادَكُمْ يَوْمَ السَّابِعِ فَإنَّهُ أطْيَبُ وَ أَطْهَرُ وَ أَسْرَعُ لِنَبَاتِ اللَحْمِ، وَ إنَّ الْأَرْضَ تَنْجُسُ مِنْ بَوْلِ الْأَغْلَفِ أَرْبَعِينَ صَبَاحًا.
اين روايت را در «تهذيب» بابُ الولادةِ و النّفاسِ و العقيقة و در «وسائل الشّيعة» بابُ وجوبِ خِتانِ الصّبىّ و جوازِ تركِه، همچنين به سند ديگر از ابن طريف از ابن علوان از امام صادق عليه السّلام شبيه اين روايت در كتاب «قرب الإسناد» روايت شده است. كذلك در كتاب «خصال» نيز روايت به طريق ديگر نقل شده است. پدر شيخ صدوق از علىّ بن إبراهيم بن هاشم از پدرش از حسين بن يزيد نوفلى از إسماعيل بن مسلم السّكونى از امام صادق از پدرانشان روايت مى‌كند.
- کافی باب التّطهير، ص ٣٥: قَالَ رَسُولُ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: طَهِّرُوا أَوْلَادَكُمْ يَوْمَ السَّابِعِ فَإنَّهُ أطْيَبُ وَ أَطْهَرُ وَ أَسْرَعُ لِنَبَاتِ اللَحْمِ، وَ إنَّ الْأَرْضَ تَنْجُسُ مِنْ بَوْلِ الْأَغْلَفِ أَرْبَعِينَ صَبَاحًا.