بحث فقهي درباره جواز طواف دور ضريح مطهّر ائمه

در «شرح قاموس اللغه» گفته است: عتَبَة به تحريك، آستانه در است يا بالاي هر دو در است.

و در «صحاح اللغه» گفته است: وَ الْعَتَبُ: الدَّرَجُ، وَ كُلُّ مِرْقاةٍ مِنْهاعَتَبَةٌ. وَ الْـجَمْعُ: عـَتَبٌ وَ عَـتَبَاتٌ. وَ الْـعَتَبَةُ: اُسْــكُفَّةُ الـْبابِ، وَ الْـجَمْعُ: عَـتَبٌ.

و مراد از اُسْكُفَّةُ الباب همان ساحت روي زمين و سطح جلوي در است كه هنگام وارد شدن، قدمهاي شخصِ وارد در آن قرار مي‌گيرد. و مراد چوب زيرين جلوي در است.

و در «تاج العروس» گفته است: (الْعَتَبَةُ مُحَرَّكَةً:) كَذا فـي نُسْخَتِنا وَ  سَقَطَ مِن نُسْخَةِ شَيْخِنا اُسْكُفَّةُ الْبابِ الَّتـي توطَاُ، (أوِ) الْعَتَبَةُ (الْعُلْيامِنْهُما). وَ الْخَشَبَةُ الَّتـي فَوْقَ ألأعلَي: الْحاجِبُ؛ وَ ألاُسْكُفَّةُ: السُّفْلَي، وَ الْعارِضَتانِ: الْعُضادَتانِ. وَ قَدْ تَقَدَّمَتِ الإشارَةُ إلَيْهِ فـي «ح ج ب» وَ الْجَمْعُ:عَتَبٌ وَ عَتَباتٌ.

و در لغت، اُسْكُفَّة و اُسْكُوفَة را به معني خَشَبَة الْباب الّتـي توطَاُ علَيها معني كرده‌اند.

ولي حضرت استاذنا المكرّم مرحوم آية اللَه حاج شيخ مرتضي حائري أعلَي اللَه درجتَه از مرحوم آية اللَه حاج آقا حسين طباطبائي بروجردي قدَّس اللَه نفسَه نقل كردند كه: ايشان مي‌گفته‌اند: خم شدن و بوسيدن مقدّم در، حكم سجده را دارد. و مراد از سجده، فقط پيشاني گذاردن نيست، بلكه به خاك افتــادن و تواضـع، تـا سر حــدّ صورت را نـزديــك زميــن آوردن است. وبنابراين، خوب است كه چهارچوب در را به غير قسمت تحتاني آن ببوسند.

اين نقل از آية اللَه بروجردي را آية اللَه حائري در روز ١٨ شوّال المكرّم١٤٠٠ هجريّة قمريّه در مشهد مقدّس براي حقير بيان فرمودند. ¹