
بحث فقهي درباره جواز طواف دور ضريح مطهّر ائمه
بحث فقهي درباره جواز طواف دور ضريح مطهّر ائمه
2أقول: شيخ حُرّ عامِليّ عامَله اللَه بلُطفِه دركتاب مَزار «وسآئل الشّيعه» ج ٢، از طبع امير بهادر، ص ٤١١، بابي را در عدم جواز طواف به قبور منعقد ساخته است و دو روايت در عدم جواز ذكر كرده است.
اول: مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ فِي «الْعِلَلِ» عَنْ أبِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِاللَه عَنْ أحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِيِّ عَنْ أبِي عَبْدِاللَه عَلَيْهِالسَّلاَمُ، قَالَ: لاَ تَشْرَبْ وَ أنْتَ قَآئِمٌ، وَلاَ تَطُفْ بِقَبْرٍ، وَ لاَ تَبُلْ فِي مَآءٍ نَقِيعٍ. فَإنَّ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَأصَابَهُ شَيْءٌ فَلاَيَلُومَنَّ إلاَّ نَفْسَهُ ـ الحديثَ.
و تتمهاش اين است: وَ مَنْ فَعَلَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ، لَمْ يَكُنْ يُفارِقُهُ إلاَّمَا شَآءَ اللَه.
دوّم: مُحَمَّدُ بْنُ يَعقُوبَ عَنْ عِدَّه مِنْ أصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ أحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أبِي نَصْرٍ عَنْ صَفْوَانَ عَنِ الْعَلإءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أحَدِهِمَا عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ أنَّهُ قَالَ: لاَ تَشْرَبْ وَ أنْتَ قَآئِمٌ، وَ لاَ تَبُلْ فِيمَآءٍ نَقِيعٍ، وَ لاَ تَطُفْ بِقَبْرٍ ـ الحديثَ.
و أقول: اين دو روايت گرچه از جهت سند قوّي است؛ زيرا هر دوتاي آنها صحيحه است؛ امّا از جهت دلالت نه تنها راجع به طواف به معني دور زدن نيست، بلكه أجنبيّ از مقام است بالكلّيّه.
مراد از طوف به قبر در اين دو حديث، غائط كردن است، نه طواف نمودن و دور زدن. شـاهد بـر ايـن كـلام عبارت طريحي در«مجمع البحرين» است كه در مادّه طواف گويد: «و الطَّوفُ: الغآئِطُ؛ و مِنه الـخبـرُ: لاَ يُصَلِّ أحَدُكُم وَ هُوَ يُدافِعُ الطَّوْفُ. و مِنه الـحديثُ: لاَ تَبُلْ فِي مُسْتَنْقَعٍ، وَ لاَ تَطُفْ بِقَبْرٍ!»
و علاوه بر اين، مناسبت فقرات حديث، ميان ايستاده آب خوردن و بول كردن در آب راكد و گودالهائي كه در آنها آب جمع شده است، و ميان غائط كردن بر قبور است؛ نه دور گشتن و طواف نمودن.
بـخصوص تـعليلي كه در روايـت اوّل بـراي مرتـكب ايـن امور ميآورد كه: فَإنْ أصَابَهُ شَيْءٌ فَلاَ يَلُومَنَّ إلاَّ نَفْسَهُ مناسب با غائط نمودن است كه عملي است كسي انجام ميدهد و چه بسا دچار عقربزدگي و يا مارزدگي ميشود،بخصوص در أزمنهاي كه غائط نمودن روي قبور در قبرستانها متداول بوده است و مار و عقرب و سائر حشرات و هَوامّ زميني هم در قبرستانها فراوان بوده است. علاوه بر اينكه غائط نمودن روي قبور مؤمنين، موجب هتك احترام و عدم نزول ملائكه است.
