علّت اشتهار امام رضا به امام غريب

لاَ إلَهَ‌ إلاَّ اللَه. یا عَمِّ! إنَّهُ عَظِیمٌ عِنْدَ اللَه أ نْ تَقِفَ غَدًا بَینَ یدَیهِ فَیقُولَ لَک: لِمَ تُفْتِی عِبَادِی بِمَا لَمْ تَعْلَمْ وَ فِی الاُمَّةِ مَنْ هُوَ أعْلَمُ مِنْک؟!

«لا إله‌ إلاّ اللَه. ای عموجان من!‌ حقاً بزرگ است در نزد خداوند آن که فردا تو در پیشگاه او بایستی و خداوند به تو بگوید: چرا در میان بندگان من به چیزی که ندانسته‌ای فتوی داده‌ای درحالی که در میان امّت من از تو داناتر وجود داشت؟!»

تا آخر روایت حاوی مطالب نفیسه است. و این روایت را مرحوم مجلسی رضوان اللَه علیه از کتاب «عیون المعجزات» روایت نموده است.¹

و مرحوم شیخ انصاری در «مکاسب محرّمه» درباب حرمة القیافة روایتی  نقل کرده است که شایسته دقّت است:

عَنِ «الْکافِی» عَنْ زَکرِیا بْنِ یحْیی بْنِ النُّعْمَانِ الصًّیرَفِی قَالَ: سَمِعْتُ   عَلِی بْنَ جَعْفَرٍ یحَدِّثُ الْحَسَنَ بْنَ الْحُسَینِ بْنِ عَلِی بْنِ الْحُسَینِ فَقَالَ: وَ اللَه  لَقَدْ نَصَرَ اللَه أبَا الْحَسَنِ الرِّضَا عَلَیهِ‌السَّلاَمُ. فَقَالَ الْحَسَنُ: إی وَ اللَه جُعِلْتُ فِدَاک؛ لَقَدْ بَغَی عَلَیهِ إخْوَتُهُ. فَقَالَ عَلِی بْنُ جَعْفَرٍ: إی وَ اللَه؛ وَ   نَحْنُ عُمُومَتُهُ بَغَینَا عَلَیهِ. فَقَالَ لَهُ الْحَسَنُ: جُعِلْتُ فِدَاک کیفَ صَنَعْتُمْ؟ فَإنِّی لَمْ أحْضُرْکمْ. قَالَ: فَقَـالَ لَـهُ إخْـوَتُهُ وَ نَحْـنُ أیضًـا: مَـا کــانَ فِینَــا إمـامٌ قَـطُّ حَآئِلُ اللَوْنِ².

فَقَالَ لَهُمُ الرِّضَا: هُوَ ابْنِی. فَقَالُوا: إنَّ رَسُولَ اللَه صَلَّی اللَه عَلَیهِ وَ ءَ‌الِهِ وَ سَلَّمَ قَضَی بِالْقَافَةِ³، فَبَینَنَا وَ بَینَک الْقَافَةُ. فَقَالَ: ابْعَثُوا أنْتُمْ إلَیهِمْ وَ أمَّا أنَا فَلاَ. وَ لاَ تُعْلِمُوهُمْ لِمَا دَعَوْتُمُوهُمْ إلَیهِ، وَ لْـتَکونُوا فِـی بُیـوتِـکـمْ!

فَلَمَّا جَآءُ‌وا وَ قَعَدْنَا فِی الْبُسْتَانِ وَ اصْطَفَّ عُمُومَتُهُ وَ إخْوَتُهُ وَ  أخَوَاتُهُ، وَ أخَذُوا الرِّضَا عَلَیهِ‌السَّلاَمُ وَ ألْبَسُوهُ جُبَّةً مِنْ صُوفٍ وَ قَلَنْسُوَةً وَوَضَعُوا عَلَی عُنُقِهِ مِسْحَاةً وَ قَالُوا لَهُ: ادْخُلِ الْبُسْتَانَ کأنَّک تَعْمَلُ فِیهِ! ثُمَّجَآءُ‌وا بِأبِی جَعْفَرٍ عَلَیهِ‌السَّلاَمُ وَ قَالُوا: ألْحِقُوا هَذَا الْغُلاَمَ بِأبِیهِ! فَقَالُوا: لَیسَ لَهُ هُنَا أبٌ؛ وَ لَکنْ هَذَا عَمُّ أبِیهِ، وَ هَذَا عَمُّهُ، وَهَذِهِ عَمَّـتُهُ، وَ إ نْ یکنْ لَهُ هُنَا أبٌ فَهُوَ صَاحِبُ الْبُستَانِ؛ فَإنَّ قَدَمَیهِ وَ قَدَمَیهِ وَاحِدَةٌ.