تبيين و توضيح حقيقت علم حضوري به بيان حضرت آية اللَه حسيني طهراني

حالا فهمیدید معنای آیۀ شریفۀ ﴿اللَه نُوِر السَّمواتِ و الأرض﴾¹ «خدا نور آسمان و زمین است» یعنی چه نور آسمان و زمین است؟ یعنی خدا به آسمان و زمین نور می‌دهد؟! خدا خورشید را خلق كرده تا به این زمین و این كُراتی كه در دور و برش هستند نور بدهد؟ خدا كهكشانها را درست كرده تا هر كدام آنها یك خورشیدی باشند برای میلیاردها میلیارد ستاره و ثوابت دیگر؟ این معنای آسمان و زمین است؟ نه، چرا خدا، اینطور...؟ مگر خدا نمی‌توانست جور دیگری بیان كند؟ خدا می‌توانست بگوید: اللَه مُنَوِّر السَّمواتِ و الأرض «خدا به آسمان ها و زمین نور می‌رساند.» ﴿اللَه نور﴾ خود خدا و ذات پروردگار است كه نور آسمان و زمین است. یعنی چه؟ یعنی آن حادثه و آن پدیده‌ای كه حقیقت آسمان و زمین را تشكیل می‌دهد، ذات پروردگار است در مظاهر مختلف. آن حقائقی كه در عالم مُلك و در عالم مَلكوت به تمام عوالم و مراتبش وجود دارد، آن حقیقتش، نفس ذات پروردگار است. ما كثرت می‌بینیم، ما ستاره می‌بینیم، ما ماه می‌بینیم، ما زید و حسن و بَكر و خالد می‌بینیم، ولی حقیقت زید و بكر و خالد و زمین و زمان و سیارگان و ثوابت و مجّرد و غیر مجرّد و مادّه...، آن حقیقتش چیست؟ آن حقیقتش ذات پروردگار است كه در مظاهر مختلف آمده خودنمایی كرده؛ به جلوه‌گری پرداخته؛ آمده خودش را چیه؟ نشان داده. در این گل، به صورت زیبای قرمز، در این گل، به صورت زیبای سبز، در آن گل، به صورت زیبا، در این زمین، در آن آسمان در آن ملائكه، در آن مجرّدات. تمام اینها چیست؟ ﴿اللَه نُوِر السَّمواتِ و الأرض﴾. یعنی اگر آن نور را از سَموات و أرض شما بگیرید، عدم بر عالم حاكم خواهد شد؛ نیستی مطلق بر عالم حاكم خواهد شد؛ تمام حبابها از بین خواهد رفت. آن نور همان چیزی است كه در صورتهای مختلف، از او تعبیر به اسامی مختلف ما می‌آوریم؛ دشت و دمن و كوه و صحرا و درخت و... . آن ﴿اللَه نُوِر السَّمواتِ و الأرض﴾. آیا در ذات الهی، به علم حصولی است یا به علم حضوری؟ به علم حضوری است. پس علم حضوری پروردگار نسبت به جمیع خلائق، عبارت است از وجود خود اشیاء در ذات پروردگار. این عبارتی را كه امام صادق علیه‌السّلام می‌فرماید: العلمُ نورٌ یقعُ فی قَلب مَن یشآء، با توجّه به همان حقیقت نور كه عبارت است از علم حضوری، یعنی آن حقیقت وجود انسان با آن واقعۀ خارجی كه مَظهرِ برای ظهور پروردگار هست در عالم خارج، اتّحاد برقرار كند؛ یكی بشود.