امیرالمومنین (علیه السلام) تقسیم کننده بهشت و جهنم

دوم: از نقطه نظر حبّ و بغض، چون نتیجه و روح عمل، محبّت است؛ لذا افرادى که داراى محبت نباشند، بلکه عیاذاً باللَه بغض آن حضرت را در دل بپرورانند آنها از حقیقت و واقع بسیار دورند؛ کسى که چیزى را دوست داشته باشد مسلّماً آثار او را نیز دوست دارد کسانى که امیرالمؤمنین را دوست دارند، از افعال و گفتار و سیره آن حضرت نیز مسرور، و محبّت این آثار را دارند؛ و بالعکس کسانى که امیرالمؤمنین را دشمن دارند، سیره و سنّت آن حضرت را نیز مبغوض دارند، لذا کردارشان طبعاً کردارى خشن و ناپسند است، و چون افعال نیک در انسان ایجاد محبت و صفا و نور مى‌کند، و افعال زشت موجب ظلمت، و تاریکى قلب، و قساوت مى‌گردد، بنابراین دوستان امیرالمؤمنین طبعاً مردمى با حقیقت و با صفا و با محبت بوده، قلب آنان پاکیزه و روح آنان نورانى‌تر و نفس آنان سبک‌تر است؛ و دشمنان امیرالمؤمنین، طبعاً مردمى از حقیقت و صفا دور، قلب آنان تاریک، و نفس آنان خسته، و سنگین، و روح آنان آلوده است.

و چون نتیجه اعمال نیک همان صفا و نورانیت و محبّت به خداست، و نتیجه اعمال زشت ظلمت و قساوت و اعراض از خداست، بنابراین امیرالمؤمنین به سبب تقسیم نمودن افراد مردم را به دو دسته محبّ و مبغض، آنها را به دو دسته بهشتى و دوزخى تقسیم فرموده است.

قندوزى حنفى از ابوصلت هروى روایت مى‌کند، که مأمون از حضرت علىّ بن موسى الرضا علیه‌السلام سؤال کرد: که مرا خبر ده به چه علّتى جَدَّت أمیرالمؤمنین علىّ علیه السلام قسیم جنّت و نار است؟

حضرت رضا فرمودند: آیا خودت از پدرانت از عبداللَه بن عباس روایت نمى‌کنى که او گفت: سَمِعْتُ رَسولَ اللَه یقولُ: حُبُّ عِلىٍّ ایمانٌ وَ بُغْضُهُ کفْرٌ. «از رسول خدا شنیدم که مى‌فرمود حبّ علىّ، ایمان و بغض علىّ، کفر است؟»

در جواب گفت: آرى! حضرت رضا فرمودند: چون بهشت جاى مؤمنین و جهنم جاى کافرین است، اگر بنا بشود تقسیم ایمان و کفر بر مدار حب و بغض على باشد بنابراین على قسیم بهشت و جهنم شده است.