حديث امام رضا علیه السلام راجع به شرايط امام‏

چون بنده‌اى را خدا براى ولايت و سرپرستى امور بندگانش اختيار كند سينه او را براى تحمّل اين بار، منشرح و گشاده مى‌دارد و در دل او چشمه‌هاى حكمت قرار مى‌دهد و پيوسته از علوم خود بدو الهام مى‌نمايد به طورى كه ديگر از جواب فرو نخواهد ماند و از راه صواب حيران و سرگردان نخواهد شد، و بنابراين او به عصمت الهى معصوم و به تاييد و توفيق او مؤيّد و موفَّق خواهد بود، از هر گونه اشتباهى يا لغزش و خطائى مأمون و مصون خواهد بود. و اين مقام را خدا به او اختصاص داده تا بر بندگانش حجّت بوده باشد و بر آفريدگانش شاهد و گواه‌ ﴿و ذلِكَ فَضْلُ اللَه يُؤْتيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَه ذُو الْفَضْلِ الْعَظيمِ﴾.¹

آيا كسى مى‌تواند اين مَلكات را داشته باشد و قدرت بر وظائف امامت را دارا باشد تا او را انتخاب كنند؟ يا اينكه مختار و منتَخَب آنان داراى چنين صفاتى است تا او را مقدّم دارند؟ سوگند به بيت اللَه كه از حقّ تجاوز كردند و كتاب خدا را چنان به پشت سر انداختند گويا كه اصلًا بر آن دانا نبودند. در كتاب خدا راه هدايت مشهود و شفاى از هر گزند و مصيبتى معلوم بود لكن آنرا به دور انداختند، و از اهواء و خيالات خود پيروى كردند. خداوند آنان را مذمّت نموده و وجهﮤ بصيرت آنها را برو در افكنده، ديدۀ دل آنان را كور و قلب آنان را هلاك و تباه فرموده است‌.

قالَ اللَه تَعالى: ﴿وَ مَنْ اضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَواهُ بِغَيْرِ هُدًى مِنَ اللَه انَّ اللَه لا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّالِمين﴾² و نيز فرمود: ﴿فَتَعْساً لَهُمْ وَ اضَلَّ اعْمالَهُمْ﴾³ و نيز فرمود: ﴿كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَه وَ عِنْدَ الَّذينَ آمَنُوا كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَه عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبّارٍ﴾.⁴

و صلّى اللَه على النَّبىِّ مُحمّد و آله و سلّم تسليماً کثيراً.⁵