مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
9بر همین نهج و منوال شیعیان امام حسن و شیعیان امام حسین در کوفه از همین قماش بودند که قائل به حقّانیت علی و بطلان عثمان بوده‌اند، و علی علیه‌السلام را خلیفۀ ثالث به حق رسول خدا می‌دانسته‌اند.
و در زمان حضرت سجّاد علیه‌السلام امر به همین قسم بود که فقهای سبعۀ مدینه که دو نفرشان شیعه بوده‌اند فتوای همگی حتَّی این دو نفر: سعید بن مُسَیب و محمد بن قاسم بن ابی بکر بر اساس فقه سنَّت بوده است.
در زمان حضرت امام محمد باقر علیه‌السلام گرچه به واسطۀ گسترش روایت و تفسیر و حدیث و عرفان در مکتب علمی او این حقیقت به ظهور می‌رسید، ولی چنان نبود که یکسره مطلب منکشف گردد، و روشن شود که حقیقت اسلام و دین و نبوّت و خلافت و امامت چیز دگری می‌باشد که تودۀ مردم را از آن بهره‌ای نیست.
اوَّلین کس که سِرِّ ولایت و حقیقت نبوَّت را برای عامّۀ مردم منکشف کرد امام به‌حقّ ناطق جعفر بن محمد الصَّادق - علیه أفضل السَّلام و الصَّلوة - بود.
پس از رحلت رسول خدا و جریان واقعۀ سقیفۀ بنی ساعده پیوسته مردم در دو امر خطیر دچار شبهه و خطا گشتند:
اوَّل امر امامت و ولایت و امارت و پاسداری، که پنداشتند: هر کس زمام امور را در دست بگیرد او واقعاً زمامدار است و واجب الطَّاعة. خواه به تسلّط و فریب، خواه به انتخاب، خواه به وصیت، خواه به شورا، خواه به اوامر حاکمانه. فلهذا یزید بن معاویه را خلیفۀ منصوب از قِبَل اهل حَلّ و عَقد به نصب معاویه و مُغیرة بن شُعْبه و اطرافیان و درباریانش دانستند، و طبق آن رفتار می‌نمودند، و آثار شرعیۀ واقعیه را بر آن مرتّب می‌نمودند.
دوم أخذ معالم دین و سنَّت و علوم ظاهریه و باطنیه و تفسیر و عرفان و خلاصه جمیع مدرَکات انسانی و بشری، که معتقد بودند: مصدر آنها همین اُمرای روی کار آمده گرچه به قوّۀ قهریه بوده باشند خواهند بود. و بر این اساس از خلفای وقت حلّ مسائل علمیه و معضلات و مشکلات خود را درخواست می‌نمودند. و امور شرعیه و صلوات و صیام و جهاد و سایر امور دینی و سیاسی و اجتماعی خود را از آن مصادر اخذ می‌نمودند، و طبق آراء و نظریاتشان رفتار می‌کردند؛ یعنی خلفا و حکام از دو ناحیۀ امارت و حکومت، و علوم و مایحتاج فکری مردم، مردم و امَّت را تغذیه می‌کرده‌اند.