مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
مكان و منزلت امام جعفر صادق عليه السلام در مكتب جعفري
3علومی که از حضرت امام حسن عسکری علیه‌السلام به ما رسیده است در سالیانی رسیده است که با انقطاع عمر او در ٢٨ سالگی و یا ٢٩ سالگی پایان یافته است. آن حضرت در سنۀ ٢٣٢ و یا ٢٣١ متولد، و در سنۀ ٢٦٠ با سمِّ معتمد عباسی شهید گردیدند. آیا در مدّت ٢٨ سال، و یا ٢٩ سال از جمیع عمر، می‌توان تعلیم و تدریس ٦٨ سال از جمیع عمر را نمود؟!
علومی که از حضرت امام علی النَّقی علیه‌السلام به ما رسیده است در سالیانی رسیده است که با انقطاع عمر او در ٤٠ سالگی و یا ٤٢ سالگی پایان یافته است. آن حضرت در سنۀ ٢١٤ و یا ٢١٢ متولّد، و در سنۀ ٢٥٤ با سمِّ معتزّ عباسی شهید گردیدند. آیا در مدّت ٤٠ و یا ٤٢ سال می‌توان کار ٦٨ سال را انجام داد؟!
و علومی که از حضرت امام رضا علیه‌السلام به ما رسیده است در سالیانی رسیده است که با انقطاع عمر او در ٥٠ سالگی و یا ٥٥ سالگی پایان یافته است آن حضرت در سنۀ ١٥٣، و یا ١٤٨ هجری متولّد، و در سنۀ ٢٠٣ با سمِّ مأمون عباسی شهید گردیدند. و همچنین سنّ حضرت امام محمد باقر علیه‌السلام ٥٧ سال، و یا ٦٠، و سنّ حضرت امام زین العابدین علیه‌السلام ٥٧ سال بوده است، عمر حضرت امام حسن مجتبی علیه‌السلام ٤٨ سال، و حضرت امام حسین علیه‌السلام ٥٧ سال بوده است. و بیشترین عمر را پس از حضرت امام صادق علیه‌السلام، حضرت نبی اکرم و امیرالمؤمنین - علیهما الصَّلوة و السَّلام - نمودند که هر یک ٦٣ سال بوده است.
علاوه بر طول عمر حضرت امام جعفر صادق علیه‌السلام، در نفس طول عمر یعنی در سنوات آخرین خصوصیتی موجود است که در سنین ابتدایی یا متوسّط عمر نمی‌باشد، و آن این است که: سال‌های آخر عمر هر شخص عالم و محقّق و متتبّع از جهت ارزش و قیمت، بسیار گران‌بهاتر و پر ارج‌تر از سال‌های پیشین خود اوست، از جهت قدرت کار و ارزش عمل پربارتر و پربهره‌تر از ماقبل آن سال‌ها می‌باشد. به‌علّت آنکه سال‌های آخر، سال‌های نتیجه‌گیری و رجوع مردم و استفادۀ آنان از او است. هر عالم خبیر و بصیر کتاب‌های خود را در اواخر سنِّ خود نوشته است، نه اوایل و نه اواسط. نویسندگان و متتبّعان اگر عمری دراز داشته‌اند، دایرۀ مکتوبات و حجم نوشته‌ها و میزان تربیت شاگردها سِعه پیدا می‌کند و بالا می‌رود. مثلاً [مرحوم] مجلسی و سید هاشم بن سلیمان بحرانی و سیدبن‌طاوس مُعَمَّر بوده‌اند. و این همه نوشتجاتشان گسترده می‌باشد. اما سید رضی با آن علوم گسترده آثار بسیاری از او باقی نمانده است، در حالی که اگر وی نیز از مُعَمَّرین می‌شد، ملاحظه می‌گشت که آثارش به قدر برادرش سید مرتضی بالغ می‌گردید.