ترجمه و تبیین رسالة الحقوق
ترجمه و تبیین رسالة الحقوق
6و حَقُّ الصّغیر: رحْمَتُه فى تعلیمِه و العفوُ عنهُ و السَّترُ علیهِ و الرِّفقُ بِه و المَعُونَة لَهُ.
«حقّ کوچکان، اطفال، این است که: در تعلیم و تربیت با آنها به طریق رحمت رفتار بنمایى، و از خطاهاى آنها بگذرى و روى عیوب آنها را بپوشانى، و با آنها به رفق و مدارا رفتار کنى و در کارها با آنها کمک کنى.»
حقّ سائل ومسؤول، مسرورکننده واسائه کننده، مسلمانان واهل ذمّه درکلام امام سجّاد علیه‌السّلام
و حقُّ السّائِلِ: إعطاؤُهُ علَى قَدرِ حاجَتِه.
«حقّ کسى که حاجتمند است و سائل است این است که: بر مقدارى که حاجت دارد به او إعطا کنى.»
و حَقُّ المَسؤولِ: أنّهُ إن أعطَى فَاقبَلْ منهُ بِالشُّکرِ و المَعرفة بفَضلِهِ و إن مَنَعَ فَاقبَلْ عُذرَهُ.
«اگر از کسى سؤال کردى و حاجتى داشتى، حقّ آن کس که مسؤول است، بر تو این است که: اگر حاجت تو را برآورد و به تو عنایت کرد از او با شُکر بپذیرى و به فضل و بزرگوارى او اعتراف کنى؛ و اگر تو را منع کرد و حاجت تو را برنیاورد عذر او را بپذیر.»
و حَقُّ مَن سَرَّک بِشَى‌ءٍ لِلّهِ تعالى: أن تَحمَدَ اللَه عزَّوجلَّ أوّلًا ثُمّ تَشکرَهُ.
«حقّ کسى که تو را خوشحال مى‌کند به چیزى براى رضاى خدا (تو را شاد و مسرور مى‌کند و منظورش قربت است) این است که: حمد خداى عزّوجلّ را أوّلًا بجا بیاورى و سپس از او تشکر کنى.»
و حقُّ مَن ساءَک أنْ تَعْفُوَ عَنْهُ؛ و إِنْ عَلِمْتَ أنَّ الْعَفْوَ یضُرُّ، انْتَصَرْتَ؛ قال اللَه تبارک و تعالى: ولمن انتصر بعد ظلمه فاولئک ما علیهم من سبیل.
«حقّ کسى که به تو بدى مى‌رساند این است که: او را عفو کنى؛ و اگر مى‌دانى که عفو کردن در این زمینه ضرر دارد، انتصار مى‌کنى و حقّ خود را از او مى‌گیرى، و آن بدى‌اى که به تو کرده او را تنبیه مى‌کنى؛ خداوند تبارک و تعالى مى‌فرماید: (آن کسانى که انتصار مى‌کنند بعد از ظلمى که به آنها شده- حقّ خود را مى‌خواهند بگیرند- بر آنها باکى نیست و إشکالى نیست و آنها مى‌توانند حق خود را بگیرند.»