
اهمیت عید قربان و اسرار قربانی در اسلام
معنای حقیقی عید و اعمال عید قربان
عید در نگاه معارف اسلامی تنها یک جشن ظاهری نیست، بلکه روزی است که انسان به سبب طهارت و تحول روحی به قرب الهی نزدیکتر میشود. در این نوشتار که برگرفته از آثار حضرت علامه آیتالله سید محمدحسین حسینی طهرانی و حضرت آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی است، معنای حقیقی عید و فلسفۀ عید قربان تبیین شده است. عید قربان یادآور حقیقت فداکاری حضرت ابراهیم علیهالسلام و آمادگی انسان برای قربانی کردن تعلقات در راه خداوند است. در این مسیر، حجگزاران با ترک وابستگیهای دنیوی و حرکت به سوی بیتالله الحرام، حقیقت بندگی و توحید را تجربه میکنند. در ادامه، اسرار قربانی بهعنوان نمادی از فدا کردن نفس و تقرب به پروردگار بیان میشود و همچنین اعمال مهم شب و روز عید قربان مانند احیای شب عید، زیارت سیدالشهداء علیهالسلام، نماز عید و قربانی مورد بررسی قرار میگیرد.
اهمیت عید قربان و اسرار قربانی در اسلام
2معنای حقیقی عید
عید یعنی چه؟ عید یعنی روزی که انسان شیرینی بخورد و شکلات بخورد و بستنی بخورد و دست بزند؟! و یا اینکه مثل سابق که در روز عید نوروز، حاجینوروز در کوچهها راه میافتاد، انسان هم یک دایرۀ و دمبکی بردارد و بزند؟! و یا اینکه چراغی آویزان کند و قالیچهای ببندد؟ نهخیر، اگر ما معنای عید را اینطور بفهمیم، اشتباه فهمیدهایم. اینکه اگر ما وقتی به نام عید فکر میکنیم این مظاهر را در ذهن خود متمثّل میکنیم، شاید ناشی از تربیتهای غلطی باشد که ما را در زمانهای اخیر بدون اختیار در آن مسیر سوق دادهاند. ولی این معنای عید نیست؛ معنای عید آن روزی است که انسان بما هو انسان ـ نه انسان بما هو حیوان، نه انسان بما هو جنسٌ أعم، نه انسان بما هو نامی، بلکه انسان بما هو انسان، و انسان بما هو ناطق ـ به بهرهای برسد که برای او ایجاد فرح و سرور کند، او را پاک کند، تطهیر کند، تهذیب کند، طاهر کند و به خدا نزدیک کند؛ این برای او عید است.
علّت عید گرفتن روز عید فطر
روز عید فطر، عید است و روز سرور مؤمنین است؛ برایاینکه مردم یک ماه روزه گرفتهاند و روزها همه گرسنه و تشنه بودهاند، شبها به عبادت برخاستهاند، قرآن خواندهاند، نماز خواندهاند، و حالاکه روز عید فطر میشود خدا به مردم جایزه میدهد. این جایزه، سبک کردن آنهاست، حرکت دادن آنهاست، نتیجۀ یکیک از دقایق و لحظاتی است که در ماه رمضان، گذشته است و برای ایشان این پدیدۀ روحی را ایجاد کرده است و آنها را به طرف این معنای طهارت سوق و حرکت داده است. لذا در روز عید فطر اینها خودشان را سبک میبینند و ملائکه هم برایشان جوایز میآورند که آفرین، کاری کردی و امروز روز بهرۀ توست! آنوقت انسان به شکرانهاش نماز میخواند و دیگر شیرینی نمیخورد؛ چون روز شیرینی خوردن یا شربت خوردن یا دایره زدن نیست؛ روز نماز است، و بر اساس این موهبتی که خداوند به انسان داده است، انسان باید در بیابان برود و همه در یک جا جمع شوند و نماز بخوانند و خطبه بخوانند و تکبیر بگویند:
