اهمیت دهۀ اول ذی‌الحجه و اعمال آن

شاید هم قصد و غرض از این نحوه تکلّم، این است که خداوند اهمّیت این ده روز را به ما یادآورى کند که این ده روز، حسابى سواى آن سی روز دارد و مسئله‌اش فرق مى‌کند.¹

دستورات اولیای الهی راجع به ماه ذی‌الحجه

اهمّیت رعایت مراقبه

بهتر است که سالک به‌خصوص در این ده روز، ذهن و فکر خود را از کثرات و تعلقات و اشیاء‌ خارجی، بیشتر به‌سمت توحید ببرد تا بتواند بیشتر استفاده کند. و این دهه، همان ایام‌اللَه است که در سورۀ ابراهیم خداوند به حضرت موسی می‌فرماید: ﴿وَذَكِّرۡهُم بِأَيَّىٰمِ ٱللَهِ﴾؛² «آنها را متوجه کن که این دهۀ ذی‌الحجه را بسیار مغتنم بشمارند و از این سفره‌ای که پهن شده، نصیبشان را بگیرند.»

مهم‌ترین مطلبى که در این ایامِ معروف به اربعینیۀ حضرت موسى مى‌شود مورد توجه قرار بگیرد، توجه به وضعیت و موقعیّت خود انسان است‌.

از یاد نمى‌برم که مرحوم والد ـ رضوان اللَه علیه ـ به‌خصوص در این ایام، دوستان و شاگردانشان را دعوت مى‌کردند به مرور اعمال و افکار و نیات گذشته‌اى که در این یک سال با آن نیات و اهداف و توجه، عمرشان را سپرى کرده‌اند. خیلى توصیه مى‌کردند که دوستان در ایّام ماه ذی‌القعده و به‌خصوص در دهۀ ذی‌الحجه به این مسئله توجه داشته باشند و حالات خودشان را مرورى کنند.³

معنای مراقبه

اُسّ و اصول پایه‌های راه، مراقبه است. اگر انسان مراقبه‌اش خوب بود، پیشرفت می‌کند و اگر مراقبه‌اش خوب نبود، هر چقدر کار کند ضایع می‌شود. مراقبه در حکم پرهیز کردن مریض است. اگر مریضی که دوا می‌خورد پرهیز نکند، آقای دکتر می‌گوید: «آقا، دست نگه‌دار، دیگر کافی است!» اگر پرهیز نکند ممکن است آن دوایی که می‌خورد و آن غذای ناپرهیزی با  هم ترکیب شوند و دست به دست همدیگر بدهند و آن مریض را بکُشند. این دوا در صورتی خوب است که آن موانع و غذاها، ضدّ مرض و ضدّ این دوا نباشد. پرهیز یعنی معده را خالی کردن از آنچه ضدّ این مرض است. وقتی معده پاک شد دوا اثر می‌کند. مراقبه حکم پرهیز را دارد.