شبهای قدر، که برترین شبهای ماه مبارک رمضان محسوب میشوند، و همه مقدرات یک سال انسانها در آنها معین میشود، فرصتی طلایی برای بندگان خداوند به شمار میآید تا با مراقبه و توجه هرچه بیشتر، از رحمت و مغفرت خاص الهی بهرهمند شوند. و لذا اولیاء الهی و بزرگان برای استفاده هرچه بیشتر در این شبهای مبارک و بهرهمندی هرچه بیشتر از فیوضات آن، اعمال و عبادات مختلفی را بیان نموده اند. در متن زیر، به ذکر برخی از اعمال عمومی و اختصاصی شبهای قدر پرداخته شده است.
اعمال و ادعیه و دستورات شبهای قدر
4خدایا گرفتاری بزرگ شد و پوشیده آشکار گشت و پرده کنار رفت و امید بریده و زمین تنگ شده و از خیرات آسمان دریغ شده و پشتیبان تویی و شکایت تنها به سوی تو است، در سختی و آسانی فقط بر تو اعتماد است، خدایا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست آن صاحبان فرمانی که اطاعتشان را بر ما واجب کردی و به این سبب مقامشان را به ما شناساندی، پس به حق ایشان به ما گشایش ده، گشایشی زود و نزدیک همچون چشم بر هم نهادن یا زودتر، ای محمّد و ای علی، ای علی و ای محمّد، مرا کفایت کنید که تنها شما کفایتکنندگان من میباشید و یاریام دهید که تنها شما یاریکنندگان من هستید، ای مولای ما ای صاحب زمان، فریادرس، فریادرس، فریادرس، مرا دریاب، مرا دریاب، مرا دریاب، اکنون، اکنون، اکنون، با شتاب، با شتاب، با شتاب، ای مهربانترین مهربانان به حق محمّد و خاندان پاک او.
14. بیداری بین الطلوعین: شدیدا نهی شده است كه امشب را تا طلوع آفتاب بخوابیم!1 مرحوم والد [علامه حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی] ـ رضوان الله علیه ـ میفرمودند:
مرحوم آیة الله شیخ عبّاس قوچانی، شاگرد سلوکی و وصیّ عارف بالله سیّد علی قاضی ـ رضوان الله علیهما ـ نقل میکردند: «شب بیست و سوّم ماه مبارک رمضانی بود که ما خدمت مرحوم قاضی رسیدیم و ایشان تأکید بلیغ نمودند که تا صبح، یعنی طلوع خورشید بیدار بمانیم.»
مرحوم قوچانی میفرمودند: «برای اینکه در بین الطلوعین خوابم نبرد گفتم به صحن مطهّر أمیرالمؤمنین علیه السّلام بیایم و در آنجا گوشهای بنشینم تا خورشید طلوع کند.
به صحن مطهّر آمدم و همینطور در میان صحن قدم میزدم، ولی چون خسته بودم در گوشهای نشستم و به تفکّر و تأمّل پرداختم امّا غافل از اینکه خستگی ناشی از بیداری شب مرا به خواب فرو برد. یک مرتبه از خواب بیدار شدم و دیدم خورشید طلوع کرده است و پاسی از آن گذشته است. بسیار متأسّف شدم و بر این إهمال و کوتاهی، خود را سرزنش نمودم و به خانه مراجعت کردم. هنگامی که طبق معمول خدمت مرحوم قاضی رسیدم، تا چشم ایشان به من افتاد فرمودند: ”مگر نگفتم مواظب باشید که خوابتان نبرد! به واسطۀ این غفلت از فیض بزرگی محروم گشتید.“»2
- مراسم احیاء 23 رمضان سال 1421هـ.ق: اسرار شب قدر و برگزاری مراسم احیاء.
- نوروز در جاهلیت و اسلام، ص188.

