دو بیان نوین و عمیق از امکان ملاقات خدا (2)
بیان دوّم
تمام موجودات عالم را به چه معنی آيات الَهىمی شوند؟ آیا می شود موجودات را به دو جنبه آلى و استقلالى لحاظ کرد؟ کدام امورى خداوند در قرآن از آنها تعبير به آيه مىكند؟ چه جور می توانیم از آيه شريفه ﴿سَنُرِيهِمْ آياتنا في الآفاق وفي أنفسهم﴾ برای اثبات امکان ملاقات خدا استفاد کرد؟ آیا می توان به لقاء خدا شک داشت؟ چرا خداوند به پيغمبر اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم آيه كبراى خود را نشان داد؟ به چه نحوی انسان می توان خدابین بشود؟ مقاله پیشرو سعی بر این می کند که جواب این پرسش ها را بطور مختصر و روشن دهد.
مرتب سازی:
دو بیان نوین و عمیق از امکان ملاقات خدا (2)
8پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم رسيد به آن مقامى كه خداوند آن آيينه كبرى را به او نشان داد؛ يعنى وجود او را در اسم أعظم و اوّلين تجلّى و در مقام أحديّت مندكّ و محو كرد؛ و از نقطه نظر مقام واحديّت، آن آيينه خدا را نشان مىدهد، يعنى ذات مقدّس پروردگار را؛ در آن ذات فانى شد، و در مقام بقاء به اسم واحديّت متحقّق شد، كه تمام موجودات و اين آيات همه در آن اسم مندكّ است. آن آيينه از طرفى ذات را نشان مىدهد و از طرفى در آن آيينه و در آن اسم تمام اين آيينهها و تمام اين آيات مندكّ است. و عجيب آيهاى است ﴿فَأَراهُ الْآيَةَ الْكُبْرى﴾.
انسان يا خودبین یا خدابین است
خُب! پس بنابراين ما امشب از اين دو طريق استدلال كرديم كه قرآن مجيد بالصّراحه مىگويد: لقاء خدا هست: يكى از ناحيه آيات و نشانهها؛ يكى از ناحيه همان آياتى كه دلالت مىكرد بر انحصار سمع و بصر و علم و قدرت و ... در ذات مقدّس پروردگار؛ كه بايستى انسان در مقام علم و عمل يك كمى حركت بكند تا اينكه كمكم به حول و قوّه خدا جنبههاى خودبينى از او بيرون برود و جنبههاى خدا بينى پيدا بشود.
حقّ بين نظرى بايد، تا روى تو را بيند *** چشمى كه بوَد خود بين، كى روى تو را بيند1 هرچه از خودبينى كم بشود به خدا بينى اضافه مىشود، وهر چه به خودبينى اضافه بشود جنبه آيتيّت كم مىشود، انسان خدا را نمىبيند. شما آيينه خيلى خوب را دست بگير و خرابش كن، پشت جيوهاش را چيزى بمال و خراش بده، اينقدر در اين آيينه خطوط نامناسبى پيدا مىشود كه شما بعضى اوقات صورت خود را نگاه مىكنيد وحشت مىكنيد، آيينه را زمين مىزنيد، مىشكنيد، آيينه ديگر نيست. انسان هم در اثر معصيت همينطور مىشود، آنقدر جنبه خودبينى و استكبار و استقلالش زياد مىشود، كه ديگر نمىتواند خدا را نشان بدهد، امّا در جنبه طاعت اگر برود جلو، اين خودبينىاش كم مىشود و خدابين مىشود.2
- ديوان اشعار سيد عماد الدين نسيمى.
- تفسير آيه نور ﴿الله نور السموت و الارض﴾، ص 144 ـ 145.