آیا عرفان وتصوف یکی هستند؟

و علّامه حلّى در كتاب امامت از شرح تجريد گويد:

به تواتر منقول است كه حضرت أميرالمؤمنين عليه‌السّلام سيّد و سرور أبدال بوده‌اند، از همه اطراف عالم به خدمت آن حضرت عليه‌السّلام مى‌آمدند به جهت آموختن آداب سلوك و رياضات و طريق زهد و ترتيب احوال و ذكر مقامات عارفين.

و شيخ ابويزيد بسطامى فخر مى‌كرد به آنكه سقّا بود در خانه حضرت صادق عليه ‌السّلام، و شيخ معروف كرخى- قدّس سرّه العزيز- شيعه خالص و دربان حضرت رضا عليه‌السّلام بود تا از دنيا رحلت كرد.¹

و هم علّامه حلّى در كتاب‌ منهاج‌الكرامة در جائى‌كه مفاخرت حضرت أمير را مى‌شمارد مى‌گويد كه:

«علم طريقت منسوب است به حضرت أمير المؤمنين عليه ‌السّلام، و صوفيّه كلّهم نسبت فرقه [خرقه‌] خود را به آن حضرت مى‌دهند».²

اصل تصوّف صافى نمودن باطن است از زنگ ما سوى

و حاصل سخن آنكه اصل تصوّف صافى نمودن باطن است از زنگ ماسوى، و متخلّق شدن به اخلاق الله، و تحصيل كمالات روحانى، و رسيدن به مقام قرب و معرفت عيانى، و متابعت تامّه از شريعت مصطفوى و طريقت مرتضوى عليهماالسّلام؛ چنان‌كه از مشايخ اين طائفه كسانى بوده‌اند كه از علوم ظاهرى نيز هر يك سرآمد زمان خود بودند، چنان‌كه از تصانيف ايشان معلوم است، مثل: مولاناى رومى، و شيخ علاء الدّوله سمنانى، و شيخ شهاب‌الدّين سهروردى صاحب‌ حكمت اشراق‌، و شيخ محيى‌الدّين عربى صاحب فتوحات، و شيخ عبد الرّزاق كاشى صاحب تأويلات، و شيخ أبوحامد غزالى، و شيخ روزبهان صاحب تفسير عرائس، و شيخ عطّار و غيرهم.³