اسرار و احکام حج (مجلس دوم)

جایگاه حج در اسلام

 مسئلۀ حج خیلی مسئله مهمی‌است و خلاصه یک سری در مسئلۀ حج نهفته است که اگر شخصی بتواند برود ولی نرود، کأنِّ مسلمان از دنیا نرفته است! این‌قدر مسئله مهم است.

 یک موردی در فامیل دور ما اتفاق افتاده بود که در هنگام فوت [شخصی]، خود افرادی که در دور و بر او بودند، دیدند که آن شخص رو کرد به اینها و گفت: «الآن ملائکه به من می‌گویند یهودی بمیر یا نصرانی بمیر! من کدام را انتخاب کنم؟!» آن فرد حج نرفته بود! التفات می‌کنید؟ اینها شوخی نیست! اینهایی که ائمه برای ما بیان کرده‌اند شوخی نیست، اینها واقعیتی است که خواسته‌اند ما را در هر دو آن ـ جنبۀ تکوین و جنبۀ تشریع ـ وارد کنند و نگذارند که عمر را بر تباهی و به خسران بگذرانیم.

 شخصی که متمتّع است باید حج را انجام بدهد و برود؛ حتی در بعضی از فتاوا ذکر شده است که: «افرادی که مستطیع هستند نباید به آن یک حج اکتفا کنند. و باید همیشه حرم الهی را از حاجی پر نگه داشت. و هیچ‌کس نمی‌تواند و حق ندارد حتی برای یک لحظه این مسیر حج را ببندد و درب حج را مسدود کند!» باید همیشه [مسیر] حج مفتوح و برای مسلمین باز باشد. و حتی حاکم اسلامی وظیفه دارد که اگر افراد به حج نمی‌روند، پول بدهد و افراد را به حج بفرستد تا اینکه همیشه این حج دارای افراد زائر و افرادی که از مکان‌های بعیده برای آنجا آمده‌اند باشد. قضیّه، خیلی قضیّۀ مهمی است.¹

دستورات بزرگان هنگام سفر به حج

 خُب حالا ما چه کنیم و در این سفر به چه نحو باشیم؟ اولین مطلبی که بزرگان در اینجا می‌فرمودند این است که: وقتی انسان می‌خواهد به‌سوی حج و به‌سوی خدا حرکت کند، اولین کاری که می‌خواهد بکند این است که باید شکر خدا را انجام بدهد، که خداوند او را برای این عمل موفّق کرده است و توفیق داده است. و باید از همۀ آنچه که تا به‌حال انجام داده است، غسل توبه کند! این غسل خیلی مهم است، همۀ رفقا قبل از سفر حج غسل توبه انجام می‌دهند و بهتر است که در شب جمعه هم باشد. و بعد از نماز صبح دو رکعت نماز دارد که انسان می‌خواند یا اینکه می‌تواند در بین صبح تا ظهر بخواند و تفاوتی نمی‌کند. صد مرتبه بعد از نماز در سجده استغفار می‌کند: «أستَغفِرُ اللَهَ رَبِّی و أتوبُ إلَیه» به‌خاطر اینکه می‌خواهد خودش را همان‌طوری‌که از نقطه‌نظر ظاهر از همۀ تعیّنات خالی کند، باید از نظر باطن هم خود را خالی کند و از خدای متعال از اشتباهات گذشته طلب مغفرت کند. و این نیت را داشته باشد؛ الآن که دارد از منزلش حرکت می‌کند، مانند این است که حضرت ابراهیم می‌خواهد حرکت کند! برود در خودش فکر کند، جستجو کند و در نفس خود غور کند که او در چه حالی و هوایی بود؟! بزرگان و ائمه در چه حال و هوایی بودند و با چه وضعیتی این سفر را انجام می‌دادند؟