
آداب مجالس عزاداری سیدالشهدا علیه السّلام
و دستورات بزرگان راجع به ماههای محرم و صفر
آداب مجالس عزاداری سیدالشهدا علیه السّلام
5١٠. پرهیز از آلات موسیقی و بلند کردن علم
از استفادۀ طبل و شیپور و نی و آلات موسیقی پرهیز کنند و عَلَمهایی که در عزای سیّدالشهّدا این عَلَمها را میبرند علامت صلیب است! و تمام اینها حرام است.
١١. یکنواخت بودن مجالس امام حسین علیه السّلام
مجالس عزا باید یکنواخت باشد! اگر قرار است همه بنشینند، همه باید [روی زمین] بنشینند نه این که یک عده روی صندلی و یا سکو و بقیّه روی زمین بنشینند! و اگر قرار است همه سینه بزنند، همه باید سینه بزنند! دو قسم کردن مجالس امام حسین علیه السّلام غلط است.
١٢. کیفیت پذیرایی در مجالس
اطعام در مجالس اهلبیت باید مانند اطعام در سایر مراسم باشد و کیفیتی را که در سایر مناسبتها مورد ملاحظه قرار میگیرد، در مجالس اهلبیت نیز رعایت شود.
١٣. پرهیز از برگزاری مجالس زیاد
مجالس اهلبیت باید موجب نشاط و انبساط و شوق و رغبت نفس گردد؛ ولی تکرار زیاد در انعقاد اینگونه مجالس موجب عادت و دلسردی و عدم رغبت میشود. بنابراین باید در همان حدّ متعارف از برگزاری این مجالس اکتفا نمود و به عناوین مختلف، از نذر و عادت و تظاهر بین افراد، به تکرار و استمرار این مجالس نپرداخت.1
وظائف خطیب و سخنران:
الف: استفاده از منبر
خطیب باید از منبر برای ایراد خطابه استفاده کند و نه از تریبون، زیرا تریبون از دستآوردها و فرهنگ غرب آمده است و قطعاً تأثیری که از منبر برای مستمعین حاصل میشود هیچگاه بهواسطۀ تریبون و میز پیدا نخواهد شد. منبر باید پشت به قبله باشد تا اینکه مستمعین رو به قبله بنشینند و به سخنان خطیب گوش فرا دهند.
ب: بالابردن میزان آگاهی مردم
منبری باید میزان معرفت و سطح آگاهی شنوندگان را مدّ نظر قرار دهد و مطابق با سعۀ معرفتی آنان مطلب را انتخاب کند و آنها را بالا آورد و رشد دهد، و بالاتر از حدّ فهم آنان سخن نگوید. و اینکه بعضی میگویند: «ما سخن خود را میگوییم، مخاطبین خود افق فهم و درک خویش را بالا آورند!» سخن غلطی است؛ زیرا اولاً: وظیفۀ ارتقاء معرفت و بصیرت برعهدۀ شخص خطیب است، و الاّ دیگر سخن گفتن معنی و مفهومی نمیداشت! ثانیاً: مخاطب به واسطۀ عدم درک صحیح از سخنان خطیب، دلسرد و کسل میگردد و دیگر جایی برای رشد و صعود او باقی نمیماند.
- برگرفته از شرح حدیث عنوان بصری، جلسات ١٤٩، ١٨٤، ١٦٣و ٢٠٣؛ مبانی اخلاق در آیات و روایات، ج ١، ص ١٢٥؛ سالک آگاه، ج ١، ص ٨٨.
