اعمال ماه ذی الحجه و سفارشات اولیای الهی دربارۀ آن

٥. دوام ذکر: یعنی پیوسته انسان در دلش باید یاد خدا باشد و به فکر خدا باشد.¹

اعمال دهۀ اول ذی‌الحجه

نماز دهۀ اول

مستحب است در هر شب از دهۀ اول ماه بین [نماز] مغرب و عشا دو رکعت نماز به‌جا آورده شود، در هر رکعت آن سورۀ فاتحة الکتاب و اخلاص و این آیه خوانده شود:

﴿وَوَٰعَدۡنَا مُوسَىٰ ثَلَٰثِينَ لَيۡلَةٗ وَأَتۡمَمۡنَٰهَا بِعَشۡرٖ فَتَمَّ مِيقَٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرۡبَعِينَ لَيۡلَةٗ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَٰرُونَ ٱخۡلُفۡنِي فِي قَوۡمِي وَأَصۡلِحۡ وَلَا تَتَّبِعۡ سَبِيلَ ٱلۡمُفۡسِدِينَ﴾².

کسی که این نماز را بخواند در ثواب با حجاج شریک می‌شود، گرچه حج نکرده باشد.³

روزه

از جمله مسائلى که باید در این دهه به آن توجه کرد، روزه است. به‌استثناى عید قربان که روزه حرام است، این نُه روز روزه‌اش بسیار مؤکّد است؛ حتى در روز عرفه که روزه بسیار بسیار تأکید شده است. آن‌قدر که بر روزۀ این دهه تأکید شده است حتی در ماه رجب در روایات به این مقدار نیست.⁴⁵

ادعیۀ ماه ذی‌الحجه

1. اذکار توحیدیۀ موسویّه

از جملۀ مطالب این دهه، اذکار توحیدیّۀ امیرالمؤمنین علیه‌السّلام است، که ده فقره است و بسیار بسیار اذکار عجیبى است، که به اذکار توحیدیّۀ موسویّه معروف است. در جریان همین اربعین حضرت موسى، خداوند حقیقت و واقعیّت اینها را به نفس حضرت موسى القاء کرد. در روایات هم داریم که انسان اینها را هر روز بخواند، و حتی در بعضى از روایات هست که اگر بتواند ده مرتبه بخواند، خیلى بهتر است.⁶ البته همان‌‌طور که عرض شد، اینها را با توجّه به معنا بخواند.

لا إلهَ إلاّ اللَهُ عدَدَ اللَیالى و الدُّهور. خیلى عجیب است! کسانی که به مبانىِ وجود، وحدت وجود، صرافت‌وجود و حقیقت بسیطۀ وجود اشکال وارد می‌کنند، راجع به این ذکر توحیدى چه مى‌گویند؟! چگونه معنا مى‌کنند؟! غیر از اینکه مى‌گویند: آقا بخوانیم، برویم؟!

[حضرت در این اذکار می‌فرمایند:] «لا إلهَ إلاّ اللَهُ عدَدَ اللَیالى و الدُّهور؛ به میزان و عددِ شب‌ها و روزگارها، خدا و معبود و مؤثّرى نیست.» یعنى در تمام عالم مادّه و عالم خلقت، حقیقت لا إله إلاّ اللَه سَرَیان دارد. «عددَ اللیالى»، [یعنی] به‌اندازۀ شب‌ها لا إله إلاّ اللَه است. یعنى آن واقعیت و حقیقت، همان ظهورى است که شما آن را به‌صورت شب مى‌بینید، همان ظهورى‌ است که شما آن را به‌صورت روزگار مى‌بینید، به‌صورت چرخ و فلکِ دوّار مى‌بینید. آن ظهورش همین است.