اعمال و معارف توحیدی ماه ذیالحجه در آثار حضرت علامه آیتالله سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی جایگاهی ویژه دارد. در این نوشتار، از ویژگیهای دهۀ نخست ذیالحجه و جذبه موسوی در اربعین حضرت موسی علیهالسلام تا اهمیت مراقبه، محاسبۀ سالانه، صمت، جوع، سهر، عزلت و دوام ذکر توضیح داده میشود. سپس اعمال مهم این ماه همچون نماز دهۀ اول، روزههای مؤکد، اذکار توحیدیۀ موسویّه و شرح عمیق «لا إله إلا اللَه» در سراسر عالم بیان میگردد. بخش مهم دیگر، تبیین دعای عرفه، حقیقت توجه به عنایت الهی، مسیر تربیت روحی و کیفیت صحیح قرائت دعاست. در ادامه، اعمال شب و روز عرفه، عید قربان، اسرار قربانی و نیز عید غدیر با شرح معارف ولایت، فضیلت روزه و ثواب اعمال آن بررسی میشود.
اعمال ماه ذی الحجه و سفارشات اولیای الهی دربارۀ آن
10أنا الحق در این ستون و فرش و طاق است، أناالحق در حرکتِ این پنکهاى است که الآن دارد مىگردد. در همۀ اینها ظهور حقّیّت و سَرَیان توحید هست؛ گیرنده را قوى کن تا بفهمى! در این سطح بالا بیا، همین سطح را به تو نشان مىدهند، بالاتر را نشان نمىدهند. بالاتر بیا، باز همان سطح را به تو نشان مىدهند. هرچه بالاتر آمدى مطابق آن افقى که مىرسى مىبینى. نهاینکه نیست! هست؛ ما باید به آن مرتبه برسیم تا ببینیم که مسائل چیست، حقایق پشت پرده چیست. حقایقى که وجود دارد، نه اینکه بعداً خلق شود؛ الآن وجود دارد، اما چشمِ دیدن نداریم.
«لا إلهَ إلاّ اللَهُ مِن الیَوم إلىٰ یومِ یُنفَخُ فى الصّور.» در تمام عالم وجود سریان حقیقت لا إله إلاّ اللَه وجود دارد.1
ظهور ذات و اسم و صفت خدا در هر موجودى به استعداد آن
همچنین مرحوم علامه طهرانی در کتاب معادشناسی در شرح این تهلیلات وارده میفرمایند:
بهبه از آن تهلیلاتى که از امیرالمؤمنین علیهالسّلام روایت شده است که در دهۀ اول ماه ذیالحجّة الحرام خوانده میشود:
1.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ عَدَدَ اللَیالِى وَ الدُّهورِ.
2.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ عَدَدَ أمواجِ البُحور.
3.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ وَ رَحمَتُهُ خَیرٌ مِمّا یَجمَعون.
4.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ عَدَدَ الشَّوکِ وَ الشَّجَرِ.
5.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ عَدَدَ الشَّعرِ وَ الوَبَر
6.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ عَدَدَ الحَجَرِ وَ المَدَر.
7.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ عَدَدَ لَمحِ العُیونِ.
8.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ فِى اللَیلِ إذا عَسعَسَ وَ الصُّبحِ إذا تَنَفَّسَ.
9.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ عَدَدَ الرّیاحِ فِى البَرارِى وَ الصُّخور.
10.لا إلَهَ إلاّ اللَهُ مِنَ الیَومِ إلَى یَومِ یُنفَخُ فِى الصّورِ.
1. به تعداد یکایکِ شبها و روزگارها، خدایى جز خدا نیست.
2. به تعداد یکایکِ موجهاى دریاها، خدایى جز خدا نیست.
3. خدایى جز خدا نیست؛ و رحمت او مورد پسند و انتخاب است از چیزهایى را که مردم گرد میآورند.
- شرح حدیث عنوان بصری، جلسۀ 202.

