جایگاه تفسیر المیزان در جهان اسلام و ویژگی‌های آن

4.محور قرار دادن قرآن در بررسی و نقد آراء و مذاهب مختلف

دیگر از مختصّات این تفسیر ورود در بحث‌هاى مختلف، علاوه بر بیان هاى قرآنیّه است: بحث‌هاى روائى، اجتماعى، تاریخى، فلسفى، علمى که هر یک جداگانه، بدون آنکه مطالب درهم آمیخته و موضوعات با یکدیگر خلط و مزج شوند، رعایت شده است. و بر همین پایه، بطور مستوفَى از مسائل امروز جهان و آراء و افکار و مکتب ها و ایده ها بحث کافى شده، و با قانون مقدّس اسلام تطبیق، و مواقع جرح و تصویب و ردّ و ایراد و یا نفى و اثبات مشخّص گردیده است. و از اشکالات و ایرادهاى وارده بر قانون مقدّس اسلام که از ناحیه مکتب‌هاى شرقى و غربى و الحاد و کفر ناشى شده و به سرزمین‌هاى اسلامى سرایت کرده است، به نحو اکمل پاسخ داده، و مواضع ضعف و نقاط ابهام و مغلطه را روشن ساخته است.

و بطور کلّى قرآن را طبق آیات قرآن: ﴿إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ* وَ مَا هُوَ بِالْهَزْل¹ و یا آیه: وَ إِنَّهُ لَکِتَبٌ عَزِیزٌ* لَّا یَأْتِیهِ الْبَطِلُ مِن بَیْنِ یَدَیْهِ وَ لَا مِنْ خَلْفِهِ تَنزِیلٌ مِّنْ حَکِیمٍ حَمِید﴾² و نظائر این آیات، میزان و محور حقّ و اصالت و واقعیّت قرار داده؛ و بقیّه آراء و مذاهب را با آن مى‌سنجد، و روشنگر موارد خطا و اشتباه و مغالطه‌هاى مکتبى و ایده‌هاى آنان مى‌باشد.³

5. پاسدار مکتب تشیع

ديگر از خصوصيّات اين تفسير پاسدارى از مكتب تشيّع است؛ كه با بحث‌هاى دقيق و عميق و نشان دادن مواضع آيات، اين مهمّ را ايفاء كرده است. و با لسانى رسا و بليغ، بدون آنكه حَميّت‌هاى جاهلى را برانگيزد، و آتش عصبيّت را دامن زند؛ از روى نفس آيات قرآن، و تفسيرى كه قابل ردّ و انكار نباشد؛ و نيز بوسيله رواياتى كه از خود عامّه نقل شده، چون تفسير «الدُّرُّالمَنثور» و غيره در هر موضوعى از موضوعات وِلائى مطلب را روشن، و ولايت عامّه و كلّيّه حضرت أمير المؤمنين علىّ بن أبى طالب و ائمّه طاهرين صلواتُ الله و سلامُه عليهم أجمعين را برهانى و مبيّن مى‌نمايد.